การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อส่งเสริมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และมุ่งสู่ภาวะเบาหวานระยะสงบ โรงพยาบาลกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

Abstract

บทคัดย่อ

            การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และปัญหาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 2) พัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อส่งเสริมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและมุ่งสู่ภาวะเบาหวานระยะสงบ 3) ประเมินผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น ดำเนินการวิจัยระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ – 1 ธันวาคม 2568 ณ โรงพยาบาลกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม โดยใช้กระบวนการ วิจัยและพัฒนา 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสถานการณ์และปัญหา การพัฒนารูปแบบ การทดลองใช้และประเมินผล และการปรับปรุงรูปแบบ ระยะที่ 1 ศึกษาในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 282 คน และสัมภาษณ์บุคลากรสาธารณสุข ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบ Kantarawichai Diabetes Remission-Oriented Care Model (KDR Model) กับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 79 คน เป็นเวลา 12 สัปดาห์ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพและแบบบันทึกข้อมูลทางคลินิก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ Paired sample t-test

            ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบ KDR Model ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การคัดกรองผู้ป่วยเป้าหมาย การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การเสริมพลังและสนับสนุนการจัดการตนเอง และการติดตามประเมินผล ภายหลังการดำเนินงาน ค่าเฉลี่ย HbA1C ลดลงจาก 8.71 ± 1.32 เป็น 6.48 ± 0.94 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 15.84, p < .001) ผู้ป่วยร้อยละ 35.44 มีค่า HbA1C ต่ำกว่า 6.5% และคะแนนพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมเพิ่มขึ้นจาก 94.74 ± 11.85 เป็น 130.48 ± 9.27 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 18.63, p < .001) สรุปได้ว่า KDR Model ช่วยส่งเสริมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบบริการผู้ป่วยเบาหวานในระดับโรงพยาบาลชุมชนได้

คำสำคัญ : เบาหวานชนิดที่ 2, การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด, เบาหวานระยะสงบ, การจัดการตนเอง