การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ใช้ยานอร์อิพิเนฟรินเพื่อป้องกันการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบในโรงพยาบาลระนอง
คำสำคัญ:
แนวทางการดูแลผู้ป่วย, นอร์อิพิเนฟริน, หลอดเลือดดำอักเสบบทคัดย่อ
ความเป็นมา: นอร์อิพิเนฟรินเป็นยาที่มีความเสี่ยงสูง ที่ทำให้เกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและศึกษาผลแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ใช้นอร์อิพิเนฟรินเพื่อป้องกันการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบในโรงพยาบาลระนอง
วิธีการวิจัย: เป็นการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ใช้นอร์อิพิเนฟริน ในหอผู้ป่วยอายุรกรรมหญิง อายุรกรรมชาย และหอผู้ป่วยหนัก ก่อนและหลังการพัฒนาแนวทางฯ ระหว่าง 20 มีนาคม – 5 กรกฏาคม พ.ศ. 2567 และ 20 มีนาคม – 5 กรกฏาคม พ.ศ. 2568 จำนวนกลุ่มละ 88 คน เครื่องมือในการวิจัยคือแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ใช้นอร์อิพิเนฟรินเพื่อป้องกันการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบ แบบฟอร์มการสั่งใช้นอร์อิพิเนฟริน ตารางปรับขนาดยา ป้ายเตือนการเฝ้าระวังหลอดเลือดดำอักเสบ และเวชระเบียนผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและไคสแควร์
ผลการวิจัย: พัฒนาแนวทางฯ โดยการระดมสมองในการประชุมทีมพัฒนาและทีมนำทางคลินิกด้านอายุรกรรม ได้แนวทางฯ และเครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินงานร่วมกัน ผลการใช้แนวทางฯ พบว่าความคลาดเคลื่อนการสั่งใช้ยาลดลงจากร้อยละ 100.0 เป็นร้อยละ 54.0 (p-value < 0.05) การปฏิบัติตามแนวทางฯ ของพยาบาลในการบันทึกทางการพยาบาลถูกต้องเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 26.4 เป็นร้อยละ 77.0 (p-value < 0.05) แต่จำนวนผู้ป่วยที่เกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p-value > 0.05)
สรุปผล: การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ใช้นอร์อิพิเนฟรินเพื่อป้องกันการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบด้วยความร่วมมือของทีมสหสาขาวิชาชีพ ช่วยลดความคลาดเคลื่อนการสั่งใช้ยา และเพิ่มความถูกต้องในการปฏิบัติตามแนวทางฯ ของพยาบาลได้
เอกสารอ้างอิง
อภิฤดี เหมะจุฑา. ความปลอดภัยในการใช้ยาที่มีความเสี่ยงสูง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2560 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=275
Aschenbrenner DS. ISMP updates high-alert medication list for acute care settings. Am J Nurs. 2024;124(5):20. doi: 10.1097/01.NAJ.0001016364.55411.47.
Grissinger M. Your high-alert medication list is relatively useless without associated risk-reduction strategies. P T. 2016;41(10):598-600. PMID: 27756996.
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). เป้าหมายความปลอดภัยของผู้ป่วยของประเทศไทย พ.ศ.2561. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน); 2561. หน้า 59-80.
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์กรมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 4. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน); 2561: หน้า 99–110.
Nickel B. Peripheral intravenous administration of high-risk infusions in critical care: a risk-benefit analysis. Crit Care Nurse. 2019;39(6):16-28. doi: 10.4037/ccn2019443.
ปภัสรา วรรณทอง. Phlebitis และ extravasation จากยา non-cytotoxic: อาการไมพึงประสงคจากยาที่เภสัชกรควรรู้ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2563 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=824
นพรัตน์ คล้ายแสง, จรรยา ภวังครัตน์. อุบัติการณ์การเกิดหลอดเลือดดำอักเสบของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://chainathospital.org/chainatweb/research/viewdownload/22#
Loubani OM, Green RS. A systematic review of extravasation and local tissue injury from administration of vasopressors through peripheral intravenous catheters and central venous catheters. J Crit Care. 2015;30(3):653.e9-17. doi: 10.1016/j.jcrc.2015.01.014.
Johnson JL, Norton C, Fryfogle E, Fincher TK, Burmeister MA. The pharmacist's role in reducing infusion-related phlebitis. Am J Health Syst Pharm. 2023;80(15):974-983. doi: 10.1093/ajhp/zxad090.
กนกอร อินประเสริฐ. แนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันและจัดการเมื่อเกิดหลอดเลือดดำส่วนปลายอักเสบ (Phlebitis) จากการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ [อินเทอร์เน็ต]. ชลบุรี: คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/5070
Nurse Soulciety. ภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ (Phlebitis) [อินเทอร์เน็ต]. ม.ป.ท.: ชุมชนออนไลน์สำหรับนักศึกษาพยาบาลและพยาบาลแห่งประเทศไทย; 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://www.nursesoulciety.com/2022/05/02/phlebitis-scale/
ชาตรี ปันอิน. ประสิทธิผลของการใช้ตารางปรับขนาดยา norepinephrine และการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการบริหารยา norepinephrine. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 15 ต.ค. 2567];29(1):15-22. สืบค้นจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJHP/article/view/247181
สุนทร ปภานิธินันท์. แนวคิดการจัดการยาที่มีความเสี่ยงสูง (high alert drug: HAD) เพื่อความปลอดภัย ในโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2563 [สืบค้นเมื่อ 15 ต.ค. 2567]. สืบค้นจาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=834
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). กรอบงานพื้นฐานระบบยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2563 [สืบค้นเมื่อ 15 ต.ค. 2567]. หน้า 17-18. สืบค้นจาก: https://www.thaihp.org/wp-content/uploads/2022/06/หนังสือกรอบงานพื้นฐาน.pdf
ไสว นรสาร. หลอดเลือดดำส่วนปลายอักเสบจากการได้รับสารน้ำ: ความเสี่ยงทางคลินิกที่ป้องกันได้. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2549 [สืบค้นเมื่อ 15 ต.ค. 2567];12(2):167-78. สืบค้นจาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramanursej/rnj-v12-no2-may-aug-2006-05
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารเภสัชกรรมคลินิกทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของกองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารเภสัชกรรมคลินิกอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) โดย ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับกองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข และบุคลากรในกองฯ หรือ ชมรมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
