ผลของการจำกัดคาร์โบไฮเดรตแบบสลับวันต่อการควบคุมระดับน้ำตาลและปัจจัยเสี่ยง โรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะอ้วน : กรณีศึกษาอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบผลของการจำกัดคาร์โบไฮเดรตแบบสลับวัน 2 วันต่อสัปดาห์ และ 4 วันต่อสัปดาห์ กับกลุ่มควบคุม ต่อการควบคุมระดับน้ำตาล ปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะอ้วน ในพื้นที่อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม การวิจัยเป็นแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม (RCT) จำนวน 40 คน โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ใช้ระยะเวลาศึกษา 20 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Repeated Measures ANOVA

            ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มที่จำกัดคาร์โบไฮเดรต 4 วันต่อสัปดาห์ มีระดับ HbA1c ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (จาก 7.4% เป็น 6.2%, p<0.001) และน้ำหนักลดลงเฉลี่ย 5.4 กิโลกรัม กลุ่มที่จำกัด 2 วันต่อสัปดาห์ ก็มีแนวโน้มดีเช่นกัน การหายจากโรคเบาหวาน (DM remission) พบในร้อยละ 28.57 ของทั้งสองกลุ่ม ขณะที่กลุ่มควบคุมไม่มีเลย ด้านคุณภาพชีวิต
กลุ่มจำกัดคาร์โบไฮเดรต 4 วันต่อสัปดาห์ มีคะแนน SF-36 สูงสุดในทุกด้าน ผลข้างเคียงที่พบ ได้แก่ อาการหิว และอ่อนเพลีย

            ข้อเสนอแนะ ควรส่งเสริมการใช้แนวทางการจำกัดคาร์โบไฮเดรตแบบสลับวันในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะอ้วนในระดับปฐมภูมิ เนื่องจากให้ผลดี มีความปลอดภัย และ
เหมาะสมในบริบทของพื้นที่

คำสำคัญ : การจำกัดคาร์โบไฮเดรตแบบสลับวัน, เบาหวานชนิดที่ 2, คุณภาพชีวิต, การหายจากเบาหวาน