การพัฒนารูปแบบการดูแลทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลือง โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลือง และ 2) เพื่อศึกษาผลของรูปแบบการดูแลที่พัฒนาขึ้น ดำเนินการใช้กระบวนการ PAOR จำนวน 2 วงรอบ ระหว่างตุลาคม 2567 - กันยายน 2568 กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย บุคลากรสหวิชาชีพ 28 คน มารดาและทารกก่อนพัฒนา 120 คน (60 คู่) และหลังพัฒนา 46 คน (23 คู่) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Independent t-test

ผลการวิจัย พบว่า ระยะที่ 1 การศึกษาสถานการณ์ ปัญหาหลักประกอบด้วย ไม่มีระบบคัดกรองและจำแนกกลุ่มเสี่ยง (ร้อยละ 0) การตรวจพบล่าช้า (ร้อยละ 73.3) และอัตราส่งต่อ NICU สูง (ร้อยละ 13.3) วงรอบที่ 1 พัฒนารูปแบบเบื้องต้น 5 ขั้นตอนหลัก ทดลองใช้ 20 ราย พบปัญหาด้านระบบบริการ บุคลากร และอุปกรณ์ วงรอบที่ 2 ปรับปรุงเป็น "JAUNDICE-CARE Model" ประกอบด้วย 11 องค์ประกอบและ 7 กระบวนการหลัก  ผลการประเมิน ผลลัพธ์ทางคลินิกดีขึ้นทุกตัวชี้วัด อัตราอุบัติการณ์ภาวะตัวเหลืองที่ต้องรักษาด้วย Phototherapy ลดลงจากร้อยละ 8.0 เหลือ 3.9 อัตราการตรวจพบภายใน 24 ชั่วโมงเพิ่มเป็น ร้อยละ 96.7 อัตราการจำแนกกลุ่มเสี่ยงเพิ่มเป็นร้อยละ 95.0 อัตราการส่งต่อ NICU ลดเหลือร้อยละ 1.7 บุคลากรปฏิบัติตามรูปแบบร้อยละ 85.7 - 100 มีความพึงพอใจระดับมาก (Mean = 4.32) และมารดามีความพึงพอใจระดับมากที่สุด (Mean = 4.68)

สรุปรูปแบบ JAUNDICE-CARE Model มีประสิทธิผลในการลดอุบัติการณ์ภาวะตัวเหลืองรุนแรงเพิ่มการตรวจพบเร็ว ลดการส่งต่อ และได้รับความพึงพอใจสูงจากทั้งบุคลากรและมารดา

 คำสำคัญ : ภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิด, รูปแบบการดูแล, วิจัยเชิงปฏิบัติการ, JAUNDICE-CARE Model