ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างการดูแลแบบระยะท้ายต่อความรู้และความสามารถของ อาสาสมัครผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบความรู้และสมรรถนะของอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงก่อนและหลังได้รับโปรแกรมเสริมสร้างศักยภาพการดูแลแบบประคับประคอง กลุ่มตัวอย่าง คือ อาสาสมัครในพื้นที่ตำบลแก่งเลิงจาน จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 คน โดยการสุ่มแบบ
เฉพาะเจาะจง กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมที่ประยุกต์ทฤษฎีการสร้างเสริมสมรรถนะแห่งตนของ Bandura ผ่าน 4 กิจกรรมหลัก คือ การชักจูงทางวาจา การใช้ตัวแบบการสร้างประสบการณ์สำเร็จ และการกระตุ้นทางอารมณ์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมการเสริมสร้างการดูแลระยะท้าย แบบประเมินความรู้ (KR-20 = 0.89) และแบบประเมินสมรรถนะในการดูแล (Cronbach’s alpha = 0.74) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบค่าทีชนิดจับคู่ และสถิติทดสอบค่าทีชนิดสองกลุ่มอิสระ

            ผลการศึกษา พบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับการดูแลระยะท้าย (9.72 ± 0.45) และคะแนนเฉลี่ยสมรรถนะในการดูแล (4.72 ± 0.14)
สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) นอกจากนี้ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มภายหลังการทดลอง พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และสมรรถนะในการดูแลสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) สรุปได้ว่า โปรแกรมที่เน้นการฝึกทักษะและการเสริมสร้างความมั่นใจผ่านประสบการณ์จริงช่วยเพิ่มสมรรถนะให้อาสาสมัครสามารถดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระยะท้ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ควรนำรูปแบบนี้ไปขยายผลเพื่อสร้างเครือข่ายการดูแลแบบประคับประคองในชุมชนที่ยั่งยืน

คำสำคัญ : การดูแลแบบประคับประคอง, อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ, ภาวะพึ่งพิง, สมรรถนะแห่งตน