อัตราการสามารถใช้งานได้หลังทำเส้นฟอกเลือดใน 1 ปี และอัตราการเกิดเส้นฟอกเลือดใช้งานล้มเหลวปฐมภูมิในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา : ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย(end-stage renal disease) มีจำนวนมากขึ้น การรักษาผู้ป่วยในระยะนี้คือ การรักษาด้วยการบำบัดทดแทนไต(renal replacement therapy) โดยการฟอกเลือด(hemodialysis) เป็นวิธีหนึ่งในการรักษา ตัวเลือก hemodialysis ระยะยาว คือการผ่าตัด permanent vascular access แบ่งเป็น การผ่าตัด arteriovenous fistula(AVF) และ prosthetic arteriovenous graft(AV-graft)
วัตถุประสงค์ : รายงานผลการผ่าตัดทำเส้นฟอกเลือดถาวรในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย อัตราการใช้งานได้หลังทำเส้นฟอกเลือดในหนึ่งปี และอัตราการเกิดเส้นฟอกเลือดใช้งานล้มเหลวปฐมภูมิ
วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษา retrospective cohort study จากเวชระเบียนผู้ป่วยจำนวน 175 ราย ที่ได้รับการวินิจฉัยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย(end-stage renal disease) รวมทั้งเข้ารับการผ่าตัดทำเส้นฟอกเลือดถาวร(permanent vascular access) ที่โรงพยาบาลสมุทรปราการ ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2565 ถึง 31 พฤษภาคม 2567 เก็บข้อมูลลักษณะทั่วไปของผู้ป่วย วิธีการผ่าตัด ผลลัพธ์ของการรักษาและผลแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด นำมาวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ
ผลการศึกษา : จำนวนผู้ที่ได้รับการผ่าตัดทำเส้นฟอกเลือดถาวร 175 ราย อายุเฉลี่ย 57.27 ปี ร้อยละ 68 เป็นเพศชาย โรคประจำตัวอื่นที่พบร่วมมากสุดคือโรคความดัน 172 ราย(98.28%) วิธีผ่าตัดทำเส้นฟอกเลือดถาวรที่ใช้มากสุดคือ radiocephalic AVF 115 ราย(65.70%) รองลงมาคือ brachiocephalic AVF 46 ราย(26.30%) อัตราการใช้งานเส้นฟอกเลือดได้หลังการผ่าตัดใน 1 ปี(one year patency) ร้อยละ 73.71 เกิดเส้นฟอกเลือดล้มเหลวปฐมภูมิ(primary failure) 37 ราย(21.10%) และพบภาวะแทรกซ้อนเลือดออกหลังผ่าตัด 1 ราย(0.6%) โดยวิธีผ่าตัดที่พบ one year patency น้อยสุด(ร้อยละ 64.35) และพบ primary failure สูงสุด(ร้อยละ 29.56)คือ radiocephalic AVF
สรุป : การผ่าตัดทำเส้นฟอกเลือดถาวรมีอัตราการใช้งานเส้นฟอกเลือดได้หลังผ่าตัด 1 ปีและอัตราการเกิดเส้นฟอกเลือดล้มเหลวปฐมภูมิใกล้เคียงกับงานวิจัยอื่น การทำเส้นฟอกเลือดเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนถึงเวลาฟอกเลือด สามารถเพิ่มอัตราการใช้งานเส้นฟอกเลือดหลังผ่าตัดได้ และการใช้ duplex ultrasound สามารถลดการเกิดเส้นฟอกเลือดล้มเหลวปฐมภูมิได้
เอกสารอ้างอิง
Gianluca V, Zaccaria R,Claudio R. Renal replacement therapy. Crit Care Clin. 2015;31 (4):839-48.
คณะอนุกรรมการลงทะเบียนการบำบัดทดแทนไต (TRT). Thailand renal replacement therapy:year 2020:8.
Srikuea K. Hemodialysis access for chronic renal failure. Thammasat Medical Journal. 2019;19:189-96.
Foundation NK. Clinical practice guidelines for vascular access. Arm J Kidney Dis 2006;48:176-28.
โสภณ จิรสิริธรรม. การผ่าตัดหลอดเลือดเพื่อใช้ในการฟอกเลือด (Vascular access for hemodialysis). ตำราศัลยศาสตร์หลอดเลือด. 2002;1:404-52.
Wongkonkitsin N, Prasertcharoensuk S. Patency of vascular access for Thai hemodialysis patients. J Med Assoc Thai. 2014;97:317-21.
Rooijens PP, Tordoir JH, Stijnen T, Burgmans JP, Smet de AA, Yo Ti. Radiocephalic wrist arteriovenous fistula for hemodialysis:meta-analysis indicates a high primary failure rate. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2004;28:583-9.
Maya ID, O’Neal JC, Young CJ, Barker-Finkel J, Allon M. Outcomes of brachiocephalic fistulas, transposed brachiobasillic fistulas, and upper arm grafts. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4:86-92.
Lee T,Barker J, Allon M. Comparison of survival of arteriovenous fistulas and grafts after failed forearm fistula. J Am Soc Nephrol. 2007;18 (6):1936-41.
Farber A, Imrey PB, Huber TS, Kaufman JM, Kraiss LW, Larive B, et al. Multiple preoperative and intraoperative factors predict early fistula thrombosis in the hemodialysis fistula maturation study. J Vasc Surg. 2016;63 (1):163-70.
Puskar D, Pasini J, Savic I, Bedalov G, Sonicki Z. Survival of primary arteriovenous fistula in 463 patients on chronic hemodialysis. Croat Med J. 2002;43:306-11.
Dae WY, Myunghee Y, Hee JJ. Successful access rate and risk factor of vascular access surgery in arm for dialysis. Vasc Specialist Int. 2014;30 (1):33-7.
Ahmed AA, Matthew JO, Sonia MT, Charmaine EL, Joyce CZ, Amit XG, et al. Patency rates of the arteriovenous fistula for hemodialysis: a systematic review and meta-analysis. Am J Kidney Dis. 2014;63 (3):464-78.
Jeamanukoolkit P. Preemptive vascular access in patients with chronic kidney disease. JOPN 2020;12:181-5.
Vachirasrisirikul S. The clinical outcomes of using brachial-basillic transposition arteriovenous fistula and prosthetic upper arm arteriovenous graft as vascular access in late stage chronic renal failure. Buddhachinaraj Med J. 2018;35(2):224-35.
Siddharth VR, Ravindra AP, Indu RR, Arun C, Srinivas VS, Shankar PN, et al. Outcomes and predictors of failure of arteriovenous fistulae for hemodialysis. Int Uro Nephrol. 2022;54 (1):185-92.
Nikola G, Pavlina DV, Vesna G, Svetlana PK, Julija G, Petar D, et al. Primary failure of the arteriovenous fistula in patients with chronic kidney disease stage 4/5. Open Access Maced J Med Sci. 2019;7 (11):1782-7.
Chung-Cheng W, Hao-Chien H, Tsung-Chi K, Chun-Hsien H, Sheng-Yueh Y, Hung-Chang H, et al. High pulse pressure predicts primary arteriovenous fistula failure within 1 year. J Vasc Access. 2023;24 (6):1349-57.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
บท
การอนุญาต
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพิ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลชลบุรี