การเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนทางยาโดยใช้โปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงกับวิธีเดิมในผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วย NICU

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนทางยาระหว่างกลุ่มที่ใช้โปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงกับกลุ่มที่ใช้วิธีเดิม กลุ่มตัวอย่างคือแผนการรักษาของแพทย์ทั้งหมดในผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตที่ได้รับการรักษาด้วยยาความเสี่ยงสูงชนิดใดชนิดหนึ่ง ได้แก่ adrenaline, dopamine, dobutamine, levophed, fentanyl และ dormicum ในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด (Neonatal Intensive Care Unit: NICU) โรงพยาบาลชลบุรี โดยจัดให้ 202 แผนการรักษาให้ยาแรกเป็นกลุ่มควบคุมที่ได้รับการทวนสอบด้วยวิธีเดิม และ 202 แผนการรักษาให้ยาหลังเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับการทวนสอบด้วยโปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูง ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2561 ถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2561 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่โปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงซึ่งเป็นเครื่องมือที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่านได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 1.0 และนำไปทดสอบความเที่ยงด้วยวิธี Test-retest reliability ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 1.0 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติ Independent t – test และสถิติ Fisher Exact test ผลการวิจัยพบว่า ทารกแรกเกิดวิกฤตกลุ่มทดลองที่ได้รับการทวนสอบด้วยโปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงเกิดความคลาดเคลื่อนทางยาน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) จากการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า การใช้โปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงสามารถลดความคลาดเคลื่อนทางยาจากการสั่งใช้ยา และป้องกันอุบัติการณ์การเกิดความคลาดเคลื่อนทางยาในผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตได้ เสนอแนะให้มีการนำโปรแกรมทวนสอบยาความเสี่ยงสูงนี้ไปใช้และ เผยแพร่สู่หน่วยงานอื่นเพื่อช่วยป้องกันการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยากับผู้ป่วย