การศึกษาผลการรักษาผู้ป่วยก้อนในสมองที่มีประวัติเป็นมะเร็งมาก่อนในโรงพยาบาลชลบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษาย้อนหลังของผู้ป่วยที่มีก้อนในสมอง 241 คน ที่รับไว้เป็นผู้ป่วยใน แผนกประสาทศัลยศาสตร์ โรงพยาบาลชลบุรี ระหว่างวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2555 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2561 ผู้ป่วยทั้งหมดมีประวัติมะเร็งหรือได้รับการวินิจฉัยเป็นครั้งแรกว่าเป็นมะเร็งที่อวัยวะอื่นนอกจากสมองพร้อมกับพบว่ามีก้อนในสมอง ผู้ป่วยเพศชาย 121 คน และ หญิง 120 คน ส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 40-79ปี มะเร็งปอดพบมากที่สุด 138 คน (57.26%) อื่น ๆ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ และไม่ทราบมะเร็งปฐมภูมิ เป็นต้น การตรวจด้วย CT หรือ MRI สมอง พบว่า มีก้อนในสมองมากกว่า 1 ก้อน ใน 124 คน (51.45%), มีก้อนในสมองก้อนเดียว 112 คน (46.47%) และ leptomeningeal enhancement 5 คน (2.07%) ผู้ป่วย 211 คน เสียชีวิตในโรงพยาบาลชลบุรีขณะรับไว้เป็นผู้ป่วยใน อีก 30 คนขาดการติดต่อ ผู้ป่วย 58 คนได้รับการผ่าตัดก้อนในสมอง ซึ่งผลพยาธิวิทยาพบว่าเป็นมะเร็งแพร่กระจาย 57 คน อีก 1 รายพบว่าเป็น astrocytoma grade 2 ซึ่งคนไข้รายนี้มีประวัติมะเร็งลำไส้ใหญ่มา 3 ปี ค่ามัธยฐานของการรอดชีพจากก้อนในสมองของการศึกษาครั้งนี้คือ 6 เดือน การวิเคราะห์ทางสถิติพบว่า ไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างเวลารอดชีพและปัจจัยต่าง ๆ เช่น เพศ อายุ ชนิดของมะเร็งปฐมภูมิ และช่วงเวลาระหว่างการวินิจฉัยมะเร็งระบบและก้อนในสมอง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับเวลารอดชีพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ลักษณะของก้อนในสมอง ก้อนเดียวมีเวลารอดชีพนานกว่าหลายก้อน อีกปัจจัยหนึ่งคือการผ่าตัดก้อนในสมองซึ่งกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดจะมีเวลารอดชีพนานกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับการผ่าตัด