อุบัติการณ์และสาเหตุของปอดอักเสบติดเชื้อในโรงพยาบาลและปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจในโรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า
คำสำคัญ:
อุบัติการณ์, โรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาล, โรคปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ ลักษณะทางคลินิก เชื้อที่เป็นสาเหตุรวมทั้งผลการรักษาของโรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาล และโรคปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจ
วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (retrospective descriptive study) ในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาลและปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจ ที่มารักษาในแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า ตั้งแต่ 1 มกราคม 2562 ถึง 31 ธันวาคม 2562 แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ผลทางสถิติเกี่ยวกับลักษณะทางคลินิก และสาเหตุของปอดอักเสบในผู้ป่วย
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยทั้งหมด 134 ราย อายุเฉลี่ย 72 ปี ส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 59.7 โดยเป็นผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาลร้อยละ 64.9 และเป็นผู้ป่วยโรคปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจร้อยละ 35.1 อุบัติการณ์ของ HAP คิดเป็น1.9 ครั้งต่อ 1,000 patient-days ส่วนอุบัติการณ์ของ VAP คิดเป็น 6.8 ต่อ 1,000 ventilator days โรคที่ทำให้ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลแรกรับมากที่สุดคือ โรคเส้นเลือดสมองตีบร้อยละ 26.1 โรคประจำตัวส่วนใหญ่เป็นโรคความดันโลหิตสูงร้อยละ 52.2 พบปอดอักเสบชนิด bronchopneumoniaร้อยละ 56.7 และปอดอักเสบที่มีรอยโรคมากกว่าหนึ่งกลีบ ร้อยละ 78.4 เชื้อจุลชีพที่พบมากที่สุดใน HAP และ VAP คือ A.baumanii (MDR), K.pneumoniae, A.baumanii, คิดเป็นร้อยละ 22, 14.4 และ 13.6 ตามลำดับ เชื้อจุลชีพที่พบใน VAP มากกว่า HAP และมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ A.baumanii (MDR)(ร้อยละ34.1) และ P.aeruginosa(ร้อยละ 26.8) (p<0.05) ยาต้านจุลชีพที่ใช้ในการรักษาตั้งแต่แรก ได้แก่ cephalosporin(ร้อยละ 56), amino-glycosides(ร้อยละ 27.6), penicillin and derivatives(ร้อยละ 17.9) ยาต้านจุลชีพที่ให้ตั้งแต่แรกที่ตรงกับความไวเชื้อโรค พบเป็นร้อยละ 46.3 และมีการเปลี่ยนการให้ยาต้านจุลชีพ ร้อยละ 59 ซึ่งยาต้านจุลชีพที่ได้ปรับเปลี่ยนมาใช้มากที่สุด คือ carbapenem ร้อยละ 41.8 โดยยาที่เปลี่ยนมาใช้นี้ถูกต้องตรงกับความไวของเชื้อโรคถึงร้อยละ 96.2 อัตราการเสียชีวิต พบร้อยละ 35.8
สรุป: โรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาล และโรคปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจ เป็นปัญหาสำคัญของการติดเชื้อในโรงพยาบาล ซึ่งเชื้อที่พบบ่อยมักจะเป็นเชื้อดื้อยาหลายขนานโดยเฉพาะ A.baumanii(MDR), K.pneumo-niae(ESBL), P.aeruginosa(MDR) ข้อมูลที่ได้น่าจะมีประโยชน์ในการเลือกใช้ยาต้านจุลชีพได้อย่างเหมาะสม เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ดี ซึ่งจะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้
เอกสารอ้างอิง
Torres A, Niederman MS, Chastre J, Ewig S, Fernandez-Vandellos P, Hanberger, et al. Interna-tional ERS/ESICM/ESCMID/ALAT guidelines for the management of hospital-acquired pneumonia and ventilator-associated pneumonia. Eur Respir J 2017;50:1700582.
Imran M, Amjad A, Haidri FR. Frequency of hospital acquired pneumonia and its microbiological etiol-ogy in medical intensive care unit. Pak J Med Sci 2016;32(4):823-6.
Barbiera F, Andremont A, Wolff M, Bouadma L. Hos-pital-acquired pneumonia and ventilator associated pneumonia: recent advances in epidemiology and management. Curr Opin Pulm Med 2013;19:216–28.
Cilloniz C, Martin-Loeches I, Garcia-Vidal C, Jose AS, Torres A. Microbial etiology of pneumonia: epidemiology, diagnosis and resistance patterns. Int J Mol Sci 2016;17:2120.
Reechaipichitkul W. HAP, VAP and HCAP guide-lines: from guidelines to clinical practice. Srinagarind Med J 2010;25(Suppl):87-94.
Chung D, Song J, Kim S, Thamlikitkul V, Huang S, Wang H, et al. High prevalence of multidrug-resistant nonfermenters in hospital-acquired pneumonia in Asia. Am J Respir Crit Care Med 2011;184:1409–17.
Luyt CE, Hekimian G, Koulenti D, Chastre J. Mi-crobial cause of ICU-acquired pneumonia: hospi-tal-acquired pneumonia versus ventilator-associated pneumonia. Curr Opin Crit Care 2018;24:332–8.
Jiao J, Yang X, Li Z, Zhao Y, Cao J, Li F, et al. Incidence and related factors for hospital-acquired pneumonia among older bedridden patients in China: a hospital-based multicenter registry data based study. Front Public Health 2019;7:221. doi: 10.3389/fpubh.2019.00221.
Burton LA, Price R, Barr KE, Mcauley SM, Allen JB, Clinton AM. Hospital-acquired pneumonia in-cidence and diagnosis in older patients. Age and Ageing 2016;45:171–4.
Werarak P, Kiratisin P, Thamlikitkul V. Hospital-ac-quired pneumonia and ventilator-associated pneu-monia in adults at Siriraj Hospital: etiology, clinical outcomes, and impact of antimicrobial resistance. J Med Assoc Thai 2010;93(Suppl. 1):126-38.
Feng D, Zhou Y, Zou X, Zhou M, Zhu J, Wang Y, et al. Differences in microbial etiology between hospital-acquired pneumonia and ventilator-associ-ated pneumonia: a single-center retrospective study in Guang Zhou. Infection and Drug Resistance 2019;12:993–1000.
Metersky ML, Kalil AC. New guidelines for nosocomial pneumonia. Curr Opin Pulm Med 2017;23:211–7.
Lee S, Hua C, Yu T, Shieh W, See L. Risk factors of mortality for nosocomial pneumonia: importance of initial anti-microbial therapy. Int J Clin Pract 2005;59(1):39–45.
Denys GA, Relich RF. Antibiotic resistance in nosocomial respiratory infections. Clin Lab Med 2014;34:257–70.
Kalil AC, Metersky ML, Klompas M, Muscedere J, Sweeney DA, Palmer LB, et al. Management of adults with hospital-acquired and ventilator-associ-ated pneumonia: 2016 clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America and the American Thoracic Society. Clinical Infectious Diseases 2016;63(5):e61–111.
Rello J, Ulldemolins M, Lisboa T, Koulenti D, Manez R, Martin-Loeches I, et al. Determinants of prescription and choice of empirical therapy for hospital-acquired and ventilator-associated pneu-monia. Eur Respir J 2011;37:1332–9.
Bowton DL. Resolution of ventilator-associated pneumonia: Is my patient getting better? Crit Care Med 2010;38(1):308-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2026-02-10 (2)
- 2021-08-25 (1)
ฉบับ
บท
การอนุญาต
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพิ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลชลบุรี