ผลลัพธ์การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังโดยบูรณาการงานบริบาลทางเภสัชกรรมอย่างมีแบบแผนร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรคไตเรื้อรังตาม KDIGO 2024 มีเกณฑ์วินิจฉัยหลักคือค่า eGFR < 60 mL/min/1.73 m² หรือ albuminuria ≥ 30 mg/วัน ติดต่อกันเป็นเวลามากกว่า 3 เดือน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดถึง 2 - 4 เท่า โรงพยาบาลศรีสะเกษพบจำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเพิ่มสูงขึ้นทุกปี และการได้รับยาเพื่อชะลอไตเสื่อมยังต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานกระทรวงสาธารณสุข

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิก (ค่า eGFR) คุณภาพชีวิต (QoL) ความร่วมมือในการใช้ยา และผลลัพธ์การจัดการปัญหาเภสัชบำบัด ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการดูแลตามมาตรฐาน (CG) กับกลุ่มที่ได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมอย่างมีแบบแผน (PG)

วิธีวิจัย: การศึกษาทดลองแบบสุ่ม มีกลุ่มควบคุม ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 – 4 ระยะเวลา 6 เดือน ใช้สถิติ ANCOVA เปรียบเทียบค่า eGFR ใช้สถิติ t-test เปรียบเทียบ QoL และความร่วมมือในการใช้ยา ผลลัพธ์การจัดการปัญหาเภสัชบำบัด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติการถดถอยพหุคูณ การวิเคราะห์ดำเนินการแบบ per-protocol โดยรวมเฉพาะผู้ป่วยที่สามารถติดตามผลครบถ้วนตามแผนการศึกษา

ผลการวิจัย: กลุ่ม CG = 61 ราย กลุ่ม PG = 60 ราย เมื่อสิ้นสุดการศึกษา พบว่าค่า eGFR และ QoL ของกลุ่ม PG สูงกว่ากลุ่ม CG อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (CG: eGFR = 27.34, QoL = 70.09; PG: eGFR = 28.21, QoL = 74.98; p-value < 0.001 และ p-value = 0.004 ตามลำดับ) ความร่วมมือในการใช้ยาเป็นไปในทิศทางที่ดี ส่วนปัญหาเภสัชบำบัดที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงค่า eGFR คือ การจำเป็นต้องได้รับยาที่มีประสิทธิภาพมากกว่าเดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.047)

สรุป: การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่พัฒนาขึ้นเพิ่มผลลัพธ์ทางคลินิกและส่งเสริมผลลัพธ์เชิงกระบวนการด้านยาเมื่อเปรียบเทียบกับการบริการจ่ายยาเพียงอย่างเดียว