ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่โครงการพัฒนาลุ่มน้ำ ห้วยหลวงตอนล่าง

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่โครงการพัฒนาลุ่มน้ำห้วยหลวงตอนล่าง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 440 คน คัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ การเข้าถึงบริการสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคม และคุณภาพชีวิต ระยะเวลาศึกษาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม - สิงหาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และวิเคราะห์สถิติถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ (Multiple Linear Regression) ผลการศึกษาพบว่าประชาชนมีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เช่นเดียวกับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ การเข้าถึงบริการสุขภาพ และแรงสนับสนุนทางสังคม ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า อายุมีความสัมพันธ์ทางลบกับคุณภาพชีวิต (r = -0.113, p < 0.05) ขณะที่รายได้เฉลี่ยของครอบครัว (r = 0.156, p < 0.01) และพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ (r = 0.119, p < 0.05) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิเคราะห์สถิติถดถอยเชิงเส้นพหุคูณพบว่า อายุ รายได้เฉลี่ยของครอบครัว และพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ เป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสามารถร่วมอธิบายคุณภาพชีวิตของประชาชน ได้ร้อยละ 6.4 (R² = 0.064, p < .05)  ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ การสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครัวเรือน และการดูแลประชากรสูงอายุเป็นประเด็นสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่โครงการพัฒนาแหล่งน้ำ