ผลลัพธ์ของระบบช่องทางด่วนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลันห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลแพร่
บทคัดย่อ
บทนำ: โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การรักษาโดยใช้ยา recombinant tissue plasminogen activator (rt-PA) สามารถละลายลิ่มเลือดและทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองดีขึ้น ลดความพิการและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของระบบช่องทางด่วนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน ห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลแพร่
วิธีการศึกษา: การศึกษา Historical controlled design ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาในห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลแพร่ ภายใน 4.5 ชั่วโมง กลุ่มควบคุม เก็บข้อมูลย้อนหลังโดยใช้แนวปฏิบัติช่องทางด่วนแบบเดิม กลุ่มทดลองเก็บข้อมูลแบบ ไปข้างหน้าใช้แนวปฏิบัติช่องทางด่วนแบบใหม่ กลุ่มละ 130 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ t-test และ exact probability test
ผลการศึกษา: กลุ่มใช้แนวปฏิบัติช่องทางด่วนแบบใหม่มีสัดส่วนของระยะเวลาตั้งแต่มาถึงโรงพยาบาล จนได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำที่ ≤60 นาที มากกว่ากลุ่มใช้แนวปฏิบัติช่องทางด่วนแบบเดิม (78.0% VS 35.3%) (p<0.001)
สรุป: ระบบช่องทางด่วนที่พัฒนาขึ้นช่วยให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลันได้รับการดูแลรักษาอย่างรวดเร็วและได้มาตรฐาน ผู้ป่วย/ญาติและพยาบาลมีความพึงพอใจในระดับมาก
คำสำคัญ: ระบบช่องทางด่วน, โรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน, โรคสมองขาดเลือด, การให้ยาละลาย ลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization (WSO). Stroke Fast Track [Internet]. Switzerland; 2023 [cited 2023 September 12]. Available from: http://www.World stroke campaign.org/images/WSD_brochure_ FINAL_sponsor_.pdf
กรมควบคุมโรค. จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ (NCD) ปี 255 – 2563 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: www. Thaincd.com.
National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-PA Stroke Study Group. Tissue plasminogen activator for acute ischemic stroke. N Engl J Med 1995;333(24):1581-7. doi: 10.1056/NEJM199512143 332401.
Lokeskrawee T, Boonsri C, Nakakul N, Kawong K, Yottou L. Applying the Lean Production System to Improve Stroke Fast Track Care in Lampang. Lampang Med J 2022;33(2):90-102.
สิรินาฏ นิภาพร, จิราลักษณ์ นนทารักษ์, สมบัติ มุ่งทวีพงษา, ปิยะฉัตร สมทรง. การประเมินสมรรถนะระบบหลักประกันสุขภาพในการให้บริการผู้ป่วยโรคสมองขาดเลือดจากหลอดเลือดสมอง ตีบหรืออุดตัน: กรณีศึกษาโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2556.
สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสำหรับพยาบาลทั่วไป. ชมรมพยาบาลโรคระบบประสาทแห่งประเทศไทย สถาบันประสาทวิทยา: 2550.
Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. Stroke Fast Track เส้นทางสายด่วนเพื่อผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: 2556 [เข้าถึงเมื่อ 12 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/ 2013/08/4489
พนัชญา ขันติจิตร, ภัทร แสนชัยสุริยะ, พิมพา เทพวัลย์. ระยะเวลาการมารับการรักษาของผู้ป่วยโรคสมองขาดเลือดในจังหวัดอุบลราชธานี. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.). 2558.
สุชาดา ทองบัว, พลอยชมพู นิลสุข. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการไม่ได้รับยา rt-PA ในผู้ป่วยสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่มาถึงโรงพยาบาลภายใน 4.5 ชั่วโมงของโรงพยาบาลราชบุรี. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล 2561;3(1):112-18.
ชนิยา เพ็งสา. การพัฒนารูปแบบการให้บริการช่องทางด่วนสำหรับผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองตีบและอุดตันใน ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู [อินเทอร์เน็ต]. กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลหนองบัวลำภู. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 12 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://r8way. moph. go.th/r8wayNewadmin/page/upload_file/20220909042840.pdf
วิทยาลัยแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาและให้ยาละลายลิ่มเลือดสำหรับโรคหลอดเลือดสมองตีบฉับพลันภายนอกโรงพยาบาลและในห้องฉุกเฉิน. ม.ป.ท.: วิทยาลัยแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย; 2563.
กรมควบคุมโรค. จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ (NCD) ปี 2559–2563 ในเขตบริการสุขภาพที่ 1 ของจังหวัดแพร่. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: www.Thaincd.com.
โรงพยาบาลแพร่, กลุ่มงานเวชระเบียนโรงพยาบาลแพร่. สถิติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองโรงพยาบาลแพร่ ปี พ.ศ.2563–2566. แพร่: กลุ่มงาน; 2566.
โรงพยาบาลแพร่, กลุ่มงานอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลแพร่. สถิติผู้ป่วยโรคสมองขาดเลือดเฉียบพลัน โรงพยาบาลแพร่ ปีงบประมาณ 2564-2566. [แพร่]: กลุ่มงาน; 2566.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. 2018 Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Health care Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2018;49(3): e46-e110. doi: 10.1161/STR.000000 0000000158.
พลอยไพลิน รัตนสัญญา. การพัฒนาระบบช่องทางด่วน เพื่อลดระยะเวลาในการส่งเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันในโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 2564;35(1):63-77.
ปิยะภา ชนะชัย, ธีรโรจน์ ปิ่นบุตร. ประสิทธิ ผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง งานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลโซ่พิสัย. ผลงานวิจัยและแลกเปลี่ยนความรู้ด้านสาธารณสุข R2R BKPHO [อินเทอร์เน็ต]. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 12 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https:// bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/ index.php?fn=search&room=34&page=2
นริชรา โครตประทุม. ผลของรูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระบบทางด่วน แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเลิงนกทา จังหวัดยโสธร. ยโสธรเวชสาร 2566;25(1): 27-37.
รภีพร ประกอบทรัพย์. ผลการใช้โปรแกรมทางด่วนโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลัน ต่อระยะเวลาในการให้การรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 17 จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล 2562;4(3):e0072.
