การยกระดับความเป็นเจ้าของการบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม
Abstract
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการยกระดับความเป็นเจ้าของการบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข ของศูนย์ปฏิบัติการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis & McTagart (1988) ใช้วิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) ประชากร คือ บุคลากรตามคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการ EOC สสจ.มหาสารคาม ประจำปี 2566 คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 147 คน ดำเนินการเดือน มกราคม 2566 - มิถุนายน 2567 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาบริบทของระบบการจัดการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขและพัฒนาระบบบัญชาการเหตุการณ์ ให้สามารถบริหารและปฏิบัติงานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด 2. เพื่อให้
กล่องภารกิจเป็นเจ้าของการดำเนินงานในการพัฒนาศูนย์ปฏิบัติการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินทางด้านสาธารณสุขระดับจังหวัด ให้นำไปสู่ความสำเร็จของการดำเนินงาน 3. เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรตามโครงสร้างระบบบัญชาการเหตุการณ์ และประเมินรูปแบบการเป็นเจ้าของ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลด้านกระบวนการดำเนินงานจากการประชุม EOC ข้อสั่งการจากการประชุมและข้อสั่งการผ่าน LINE การบันทึกรายงานการประชุม การรายงานเหตุการณ์ การถอดบทเรียน และแบบเก็บข้อมูลพื้นฐานตามแบบประเมิน EOC Assessment tool ของกรมควบคุมโรค วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า เกิดกระบวนการยกระดับความเป็นเจ้าของการบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข ของศูนย์ปฏิบัติการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ทั้งสิ้น 10 กิจกรรม ได้แก่ 1) กำหนดบทบาทหน้าที่ของกล่องภารกิจให้ชัดเจนตามคำสั่ง EOC 2) การประเมินความเสี่ยงและการวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคการดำเนินงาน EOC 3) พัฒนาศักยภาพบุคลากรในการจัดทำแผนปฏิบัติการต่างๆ และกำหนด Resource mapping
ร่วมกัน 4) ทุกกล่องภารกิจ จัดทำผังกระบวนการดำเนินงานหรือมาตรฐานการปฏิบัติงาน (SOPs) 5) ประชุมติดตามการดำเนินงานของกล่องภารกิจตามแบบประเมิน EOC Assessment tool 6) เก็บรวบรวมข้อมูลด้านกระบวนการดำเนินงาน 7) จัดทำแผนปฏิบัติการ ได้แก่ AHP, HSP, BCP และ SOPs ให้สอดคล้องกับการปฏิบัติงาน 8) การฝึกซ้อมแผนตอบโต้สาธารณภัย และจัดทำแผนเผชิญเหตุ (IAP) 9) สังเกตและวิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานของศูนย์ EOC โดยสังเกตการมีส่วนร่วมของทุกกล่องภารกิจ และประเมินผลจากการดำเนินงาน 10) ถอดบทเรียน สะท้อนปัญหาอุปสรรค และจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ คืนข้อมูลให้ทุกกล่องภารกิจ เพื่อสะท้อนปัจจัยแห่งความสำเร็จ ซึ่งจากกระบวนการทั้ง 10 กิจกรรม พบว่า สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม มีผลการดำเนินงานสามารถนำมาใช้อย่างได้ผลเป็นที่ประจักษ์ (เขียว) เพิ่มขึ้นจากเดิมปี 2565 - 2567 คิดเป็นร้อยละ 58.11, 82.43 และ 86.49 ตามลำดับ เกิดแผนปฏิบัติการและแนวทางการปฏิบัติงาน ได้แก่ AHP, HSP, BCP และ SOPs เกิดความเชื่อมโยงกระบวนการทำงานระหว่างกล่องภารกิจตามผัง ICS มากขึ้น และพบปัจจัยแห่งความสำเร็จหลังการดำเนินงาน 3 ปัจจัยที่ชัดเจน
คำสำคัญ : การยกระดับ, การจัดการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข
