ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิตระหว่างการรักษาของผู้ป่วยวัณโรคปอด โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ปี พ.ศ. 2563 – 2567

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (Retrospective Cohort Study) มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิตระหว่างการรักษาของผู้ป่วยวัณโรคปอดในโรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ระหว่างปี พ.ศ. 2563 – 2567 โดยใช้ข้อมูลจากทะเบียนวัณโรคและเวชระเบียนของโรงพยาบาล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ได้รับการวินิจฉัยยืนยันทางห้องปฏิบัติการและเข้ารับการรักษาในช่วงเวลาดังกล่าว รวมทั้งสิ้น 755 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ (Chi-square test) วิเคราะห์กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05

            ผลการศึกษา พบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 66.5) อายุเฉลี่ย 54.8 ปี ส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยรายใหม่ (ร้อยละ 82.9) มีโรคร่วมที่พบบ่อย ได้แก่ เบาหวาน (ร้อยละ 20.1) และการติดเชื้อเอชไอวี (ร้อยละ 9.0) อัตราการเสียชีวิตระหว่างการรักษาอยู่ที่ ร้อยละ 13.9 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับประเทศ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุ ≥ 60 ปี (p < 0.001) ผู้ป่วยที่เคยได้รับการรักษามาก่อน (p = 0.012) การมีโรคเบาหวานร่วม (p = 0.021) และการติดเชื้อเอชไอวี
(p = 0.018) ขณะที่เพศ ผลตรวจเสมหะ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และโรคไตเรื้อรังไม่พบความสัมพันธ์ทางสถิติ

            สรุปได้ว่า การเสียชีวิตจากวัณโรคปอดในโรงพยาบาลบรบือ มีความสัมพันธ์กับปัจจัยส่วนบุคคลและโรคร่วม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้ที่เคยรักษามาก่อน และผู้มีโรคเรื้อรัง การดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ควรให้ความสำคัญกับการเฝ้าระวัง การติดตามอย่างใกล้ชิด เพื่อเพิ่มอัตราการรักษาสำเร็จและลดการเสียชีวิตจากวัณโรค

คำสำคัญ : วัณโรคปอด, การเสียชีวิต, ปัจจัยเสี่ยง