การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคพิษสารกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่เกษตรกรรม อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ ปี พ.ศ. 2562-2564

บทคัดย่อ

ประเทศไทยมีนโยบายจำกัดการนำเข้าสารพิษกำจัดศัตรูพืชตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 ระบบเฝ้ าระบบโรคพิษสารกำจัดศัตรูพืชถูกใช้เพื่อติดตามผลกระทบต่อสุขภาพของสารกำจัดศัตรูพืช อย่างไรก็ตามประสิทธิภาพและการใช้ ประโยชน์ของระบบยังไม่ได้รับการประเมินอย่างชัดเจน อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ เป็นพื้นที่เกษตรกรรมและมี การใช้สารกำจัดศัตรูพืชอย่างแพร่หลาย จึงเหมาะสมเป็นพื้นที่เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของระบบเฝ้ าระวังโรคพิษสาร กำจัดศัตรูพืช และศึกษาสัดส่วนการเข้าบริการสุขภาพของผู้ใช้สารกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่ ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยแบบผสม (mixed method) เพื่อประเมินระบบเฝ้ าระวังของ 5 สถานพยาบาลในอำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ ปี พ.ศ. 2562-2564 ผู้วิจัยสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจำนวน 24 รายจากการเลือกแบบเจาะจง และทบทวนเวชระเบียนใน ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ (43 แฟ้ ม) และระบบฐานข้อมูลโรงพยาบาล โดยทบทวนเวชระเบียนที่ได้รับรหัสวินิจฉัย โรคพิษสารกำจัดศัตรูพืช (ICD-10 T60.0-T60.9) หรือรหัสวินิจฉัยอาการจากโรคพิษสารกำจัดศัตรูพืช และมี ประวัติสัมผัสสารกำจัดศัตรูพืช นอกจากนี้ผู้วิจัยได้สัมภาษณ์ผู้ใช้สารกำจัดศัตรูพืช 43 รายในชุมชนเพื่อศึกษาความ ครอบคลุมการเข้ารับบริการสุขภาพ จากการทบทวนเวชระเบียนจำนวนทั้งสิ้น 277 เวชระเบียน พบเวชระเบียนเข้า นิยามการรายงานจำนวน 97 เวชระเบียน พบความครอบคลุมการรายงานมีค่าระหว่างร้อยละ 0.0 ถึง 66 ค่าพยากรณ์บวก มีค่าระหว่างร้อยละ 71.0 ถึง 100.0 ระบบเฝ้ าระวังมีความเรียบง่ายในการรายงาน การลงรหัสวินิจฉัย (ICD-10) มี ความซับซ้อนและต้องการประสบการณ์ของผู้ลงรหัส ความมั่นคง ความยืดหยุ่นและความยอมรับของระบบอยู่ใน ระดับน่าพอใจ การนำไปใช้ประโยชน์อยู่ในระดับพอใช้ เพราะความยากของการเข้าถึงข้อมูล การรายงานจากระบบ คลังข้อมูลสุขภาพไม่สามารถสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้ป่ วยโรคพิษสารกำจัดศัตรูพืชตามฤดูกาล (สูงสุด ในช่วง พ.ค.-ก.ค.) สัดส่วนการเข้ารับบริการของผู้ใช้สารกำจัดศัตรูพืชอยู่ที่ร้อยละ 11.0 ซึ่งอาจเป็นผลจากผู้ป่วยมีอาการเพียงเล็กน้อย ทำให้เลือกรักษาตนเองมากกว่าเข้ารับบริการในสถานพยาบาล ความครอบคลุมการรายงานของ ระบบเฝ้ าระวังที่ค่อนข้างต่ำ อาจเป็นผลจากการลงรหัสวินิจฉัยที่ไม่ถูกต้อง ควรมีการส่งเสริมความรู้เรื่องการลงรหัส วินิจฉัยโรคพิษสารกำจัดศัตรูพืชและเพิ่มความตระหนักเรื่องนี้ในบุคลากรที่รับผิดชอบ การสื่อสารความเสี่ยงควร ดำเนินการให้เข้มข้นมากขึ้นโดยเฉพาะในช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยว (พฤษภาคม - กรกฎาคม)