ผลกระทบต่อสุขภาพในเชตควบคุมมลพิษ จังหวัดระยอง

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์สถานการณ์ครั้งนี้ เพื่อบ่งชี้ผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนจากปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมในเขตควบคุมมลพิษ จังหวัดระยอง ได้แก่ พื้นที่มาบตาพุด และพื้นที่ใกล้เคียง ใน พ.ศ. 2554 ศึกษาโดยใช้วิธีสังคมจิตวิทยาเชิงคุณภาพในลักษณะการศึกษาเอกสาร (documentary research) วิเคราะห์ข้อมูลโดยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาและสังเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิคสอบทานข้อมูล 3 เส้า ได้แก่ 1) แนวคิดทฤษฎี/งาน วิจัยจากต่างประเทศ 2) การศึกษาปฐมภูมิ การศึกษาทุติยภูมิที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ และ 3) ความคิดเห็นกรรมการฯ/ผู้เชี่ยวชาญ

การศึกษาพบว่า 1) มีปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมเชิงประจักษ์ โดยเฉพาะมลพิษทางอากาศ 2) ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้ง 4 มิติ ได้แก่ กาย ใจ สังคมและจิตวิญญาณ (ปัญญา) 3) ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระดับปัจเจกบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุบัติเหตุอุบัติภัยจากสารเคมีสำหรับการเจ็บป่วยเรื้อรัง ได้แก่ มะเร็ง โรคภูมิแพ้ โรคระบบทางเดินหายใจที่ประชาชนให้ความสนใจนั้น พบว่าโรคเหล่านี้มีสาเหตุจากปัจจัยหลายประการ ถึงแม้ว่าจะมี biomarker บางตัว เช่น t,t muconic acid เป็นต้น เกินกว่าค่ามาตรฐาน แต่ในขณะนี้ยังไม่มีผลการศึกษาวิจัยทางคลินิกยืนยันได้ว่าประชาชนในพื้นที่มีสาเหตุการเจ็บป่วยหลักมาจากมลพิษสิ่งแวดล้อม

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับพื้นที่ 6 ประการ มีดังนี้ 1) กระทรวงสาธารณสุขควรจัดบริการสาธารณสุขให้เป็นกรณีพิเศษ 2) ผลักดันให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการควบคุมดูแลปัญหามลพิษสิ่ง- แวดล้อมอย่างเคร่งครัด 3) บ่งชี้ความเสี่ยงและผลกระทบต่อสุขภาพที่ประชาชนได้รับ ตลอดจนเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพอย่างใกล้ชิด 4) พัฒนาศักยภาพบุคลากรทุกระดับ 5) ผลักดันให้ประชาชนและภาคีเครือข่าย มีส่วนร่วมในการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และ 6) บูรณาการงานทุกด้าน

นอกจากนี้ ผลการศึกษาดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยต้องตระหนักถึงปัญหาผลกระทบต่อสุขภาพจากมลพิษอย่างจริงจังในทุกพื้นที่โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน