Outcomes of Pharmacist-Driven Bedside Alteplase in Acute Ischemic Stroke at Maechan Hospital
Keywords:
acute ischemic stroke, intravenous thrombolysis, pharmacist, activities of daily living, intracerebral hemorrhageAbstract
Background: Acute ischemic stroke (AIS) is associated with increasing incidence and mortality. Currently, alteplase remains the standard pharmacological treatment. At Maechan Hospital, pharmacists play a critical role in preparing and calculating individualized doses of alteplase.
Objective: To evaluate the clinical outcomes of AIS patients who received pharmacist-prepared alteplase compared with those who did not receive alteplase in the Emergency Department of Maechan Hospital.
Methods: This retrospective observational cohort study was conducted from September 1, 2021, to August 31, 2025. A total of 129 patients were included in the alteplase group and 408 patients in the non-alteplase group.
Results: There was no significant difference between the two groups in achieving a favorable clinical outcome (Barthel index (BI) ≥ 12) within 180 days (aRD 0.018; 95% CI: −0.056 to 0.092, p-value = 0.639). However, the alteplase group showed a significantly lower rate of severe disability (BI ≤ 4) compared with the non-alteplase group, with an absolute risk reduction of 2.7% (aRD −0.027; 95% CI: −0.050 to −0.003, p-value = 0.026). Regarding safety outcomes, there were no significant differences between the groups in the incidence of intracranial hemorrhage within 24 hours or all-cause mortality within 90 days.
Conclusion: Patients with moderate-severity acute ischemic stroke who received pharmacist-prepared alteplase within 4.5 hours of symptom onset at Maechan Hospital experienced a reduction in severe disability.
References
Sacco RL, Kasner SE, Broderick JP, Caplan LR, Connors JJ, Culebras A, et al. An updated definition of stroke for the 21st century: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2013;44(7):2064-89. doi: 10.1161/STR.0b013e318296aeca.
Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins SO, Pandian J, Lindsay P, et al. World Stroke Organization: global stroke fact sheet 2025. Int J Stroke. 2025;20(2):132-44. doi: 10.1177/17474930241308142.
สมศักดิ์ เทียมเก่า. อุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดสมอง ประเทศไทย. วารสารประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 25 ธ.ค. 2568];39(2):39-46. สืบค้นจาก: https://thaijoneuro.com/journal/bac02e13f16243da895cf20b00bbe51d
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). รายงานข้อมูลผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตโรคหลอดเลือดสมอง ปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2568 [สืบค้นเมื่อ 25 ธ.ค. 2568]. สืบค้นจาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/fc4ef4b0a87cd045a5d9defa44f15de8
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. กองบริหารการสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานการจัดบริการ service plan สาขาโรคหลอดเลือดสมอง (stroke) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2566.
กรมการแพทย์. สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันสำหรับแพทย์ ฉบับสมบูรณ์ พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: สถาบันประสาทวิทยา; 2567.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke: 2019 update to the 2018 guidelines for the early management of acute ischemic stroke: a guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2019;50(12):e344-418. doi: 10.1161/STR.0000000000000211.
National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-PA Stroke Study Group. Tissue plasminogen activator for acute ischemic stroke. N Engl J Med. 1995;333(24):1581-7. doi: 10.1056/NEJM199512143332401.
Hacke W, Kaste M, Bluhmki E, Brozman M, Dávalos A, Guidetti D, et al. Thrombolysis with alteplase 3 to 4.5 hours after acute ischemic stroke. N Engl J Med. 2008;359(13):1317-29. doi: 10.1056/NEJMoa0804656.
Mercer KJ, Howington GT, Brown CS, Gilbert BW, Cole K, Acquisto NM, et al. Assessing the impact of emergency medicine pharmacists on fibrinolytic door-to-needle times in acute ischemic stroke: a systematic review and meta-analysis (pharmacist-assisted stroke treatments I (PhAST-1)). Am J Emerg Med. 2025;98:57-64. doi: 10.1016/j.ajem.2025.08.014.
Jacoby JS, Draper HM, Dumkow LE, Farooq MU, DeYoung GR, Brandt KL. Emergency medicine pharmacist impact on door-to-needle time in patients with acute ischemic stroke. Neurohospitalist. 2018;8(2):60-5. doi: 10.1177/1941874417729982.
ทัศนีย์ จินตกานนท์. ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันด้วย recombinant tissue-type plasminogen activator. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 25 ธ.ค. 2568];36(3):227-35. สืบค้นจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ppkjournal/article/view/188774
Banks JL, Marotta CA. Outcomes validity and reliability of the modified Rankin scale: implications for stroke clinical trials: a literature review and synthesis. Stroke. 2007;38(3):1091-6. doi: 10.1161/01.STR.0000258355.23810.c6.
Lwanga SK, Lemeshow S, World Health Organization. Sample size determination in health studies: a practical manual [Internet]. Geneva: World Health Organization; 1991 [cited 2025 Dec 25]. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/40062
Lyden P. Using the National Institutes of Health stroke scale: a cautionary tale. Stroke. 2017;48(2):513-9. doi: 10.1161/STROKEAHA.116.015434.
Collin C, Wade DT, Davies S, Horne V. The Barthel ADL index: a reliability study. Int Disabil Stud. 1988;10(2):61-3. doi: 10.3109/09638288809164103.
นลินอร คูอาริยะกุล, พรวลัย บุญเมือง, จุฑาทิพย์ สุพรรณกลาง. ผลลัพธ์ทางคลินิกของ alteplase ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน ณ โรงพยาบาลน่าน. ไทยไภษัชยนิพนธ์. 2564;16(2):33-45. doi: 10.69598/tbps.16.2.33-45.
สมจิตรา จันทราศรี, สมศักดิ์ เทียมเก่า, ปภัสรา ศิริกานต์. ประสิทธิผลของการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ณ โรงพยาบาลอุดรธานี เปรียบเทียบกับโรงพยาบาลชุมชนแม่ข่าย. วารสารประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 25 ธ.ค. 2568];36(4):34-57. สืบค้นจาก: https://thaijoneuro.com/journal/2e76b2f0a5ba41ebb7b8cda48a17934c
วิภาพร ตรีสุทรรศน์. ผลการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในโรงพยาบาลสิงห์บุรี. โรงพยาบาลสิงห์บุรีเวชสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [สืบค้นเมื่อ 25 ธ.ค. 2568];29(2):12-24. สืบค้นจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/shj/article/view/248785
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Health Administration Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health and The Society of Hospital Pharmacist, Ministry of Public Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารเภสัชกรรมคลินิกทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของกองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารเภสัชกรรมคลินิกอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) โดย ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับกองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ชมรมเภสัชกรโรงพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข และบุคลากรในกองฯ หรือ ชมรมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
