ผลของมาตรการหยุดคำสั่งใช้ยาปฏิชีวนะ Meropenem อัตโนมัติในผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือด ณ หอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลวารินชำราบ

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การใช้ meropenem นานเกินจำเป็นเพิ่มเชื้อดื้อยาและค่าใช้จ่าย โรงพยาบาลวารินชำราบจึงพัฒนามาตรการหยุดคำสั่งอัตโนมัติ (automatic stop order; ASO) หากไม่มีการอนุมัติจากอายุรแพทย์โรคติดเชื้อ
วัตถุประสงค์: เปรียบเทียบปริมาณ ระยะเวลาการใช้ยา ผลลัพธ์ทางคลินิก วันนอน และค่าใช้จ่าย ก่อนและหลังใช้มาตรการ ASO
วิธีวิจัย: การศึกษาแบบ quasi-experimental pre-post study ในผู้ป่วย sepsis อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่ได้รับ meropenem อย่างน้อย 24 ชั่วโมง รวม 300 ราย แบ่งเป็นกลุ่มก่อน-หลัง กลุ่มละ 150 ราย (ก่อน: พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 – ธันวาคม พ.ศ. 2567, หลัง: มกราคม พ.ศ. 2568 – กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569) โดยเก็บข้อมูลจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่มด้วยสถิติ Pearson’s chi-square test, Fisher’s exact test และ Mann-Whitney U test ร่วมกับวิเคราะห์ผลลัพธ์ทางคลินิกแต่ละรายการด้วยการถดถอยโลจิสติกพหุตัวแปรปรับแก้ความเอนเอียงของ Firth รายงาน adjusted odds ratio (aOR) กับช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value < 0.05
ผลการวิจัย: หลังใช้มาตรการ ASO พบว่าปริมาณยาสะสมต่อผู้ป่วย 1 รายลดลงจาก 14.00 เป็น 12.00 กรัม (p-value = 0.035) ค่ามัธยฐาน defined daily dose (DDD)/1,000 วันนอนลดลงจาก 444.44 เป็น 333.33 (p-value = 0.006) และ days of therapy (DOT)/1,000 วันนอนลดลงจาก 600.00 เป็น 535.90 (p-value = 0.019) หลังจากปรับปัจจัยกวน กลุ่มหลังใช้ ASO ไม่แตกต่างด้านอาการดีขึ้น อาการไม่ดีขึ้นหรือเสียชีวิต การปฏิเสธการรักษา แต่พบว่าออดส์การส่งต่อต่ำลงอย่างมีนัยสำคัญ (aOR 0.28; 95% CI: 0.12–0.62, p-value = 0.001) ส่วนวันนอนไม่แตกต่างกัน (10 เทียบกับ 11 วัน; p-value = 0.270) มูลค่า meropenem ลดลง 86,530 บาท
สรุปผล: มาตรการ ASO สัมพันธ์กับปริมาณการใช้และมูลค่า meropenem ที่ลดลง ไม่ส่งผลเชิงลบทางคลินิก แต่พบออดส์ของการส่งต่อต่ำกว่าหลังจากปรับช่วงอายุ เพศ ประเภทหอผู้ป่วย โรคประจำตัว และตำแหน่งติดเชื้อ โดยยังไม่ได้ปรับความรุนแรงของโรคและปัจจัยเกี่ยวกับการส่งต่อที่ไม่ได้บันทึก ผลที่พบจึงแสดงเพียงความสัมพันธ์แต่ยังไม่เพียงพอสำหรับการสรุปเชิงสาเหตุ