การประยุกต์ใช้รูปแบบการปรับตัวของรอยกับการพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง: กรณีศึกษา
บทคัดย่อ
การผ่าตัดกระดูกสันหลังถือเป็นภาวะวิกฤตที่ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยทั้งในมิติด้านร่างกายและจิตใจ ผู้วิจัยจึงประยุกต์ใช้รูปแบบการปรับตัวของรอยเป็นกรอบแนวคิด เพื่อให้พยาบาลสามารถประเมินและส่งเสริมกลไก การเผชิญปัญหาผ่านพฤติกรรมการปรับตัวทั้ง 4 ด้าน ได้อย่างเป็นระบบ กรณีศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอตัวอย่างการดูแลผู้ป่วยด้วยแนวคิดรูปแบบการปรับตัวของรอย ในผู้ป่วยหญิงอายุ 71 ปี ที่เข้ารับการผ่าตัดกระดูกสันหลัง
จากการประเมินพฤติกรรมและวิเคราะห์สิ่งเร้าตามแนวคิดของรอย พบข้อบกพร่องในการปรับตัวที่ไม่มีประสิทธิภาพครอบคลุม 3 ระยะของการดูแล คือ 1) ระยะก่อนระงับความรู้สึก ผู้ป่วยมีความบกพร่องด้านอัตมโนทัศน์และบทบาทหน้าที่อันเนื่องมาจากสภาวะขาดความรู้เกี่ยวกับกระบวนการรักษา ผู้วิจัยจึงจัดการสิ่งเร้า โดยการให้ข้อมูลเตรียมความพร้อม เพื่อปรับความคาดหวังให้สอดคล้องกับสภาวะจริง 2) ระยะขณะระงับความรู้สึก พบความท้าทายด้านสรีรวิทยาจากความเสี่ยงในการสูญเสียเลือดปริมาณมากและอันตรายจากการจัดท่าผ่าตัดนอนคว่ำ วิสัญญีพยาบาลจึงทำหน้าที่เป็นกลไกปกป้องเพื่อรักษาสมดุลของระบบไหลเวียนโลหิตและเฝ้าระวังป้องกันสิ่งเร้าจากแรงกดทับอย่างใกล้ชิด และ 3) ระยะหลังการระงับความรู้สึก ร่างกายมีความบกพร่องในการจัดการความปวดและมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ การพยาบาลมุ่งเน้นการกำจัดสิ่งเร้าควบคู่กับการส่งเสริมกลไก การรู้คิดผ่านเทคนิคการเบี่ยงเบนความสนใจ รวมถึงกระตุ้นการปรับตัวด้านการพึ่งพาระหว่างกัน โดยการให้ครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมในการประคับประคองเพื่อเสริมสร้างพลังใจ
การประยุกต์ใช้กระบวนการพยาบาล 6 ขั้นตอนของรอย ช่วยให้วิสัญญีพยาบาลสามารถวิเคราะห์สิ่งเร้าที่เป็นต้นเหตุและจัดการปัญหาการปรับตัวของผู้ป่วยได้อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดการปรับตัวที่มีประสิทธิภาพ
คำสำคัญ: รูปแบบการปรับตัวของรอย, วิสัญญีพยาบาล, ผ่าตัดกระดูกสันหลัง
เอกสารอ้างอิง
Roy C. The Roy Adaptation Model. 3rd ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Education; 2009.
Prompuk B, Lertwatthanawilat W, Ngaoratsamee J, Bunmaprasert T. Roy adaptation model application in persons with herniated nucleus pulposus: A case study. J Nurs Health Sci 2021;15(1):14-27.
Arannapoom V, Theesudapan W, Jitaree P. Application of Roy's adaptation model in nursing care for Non-ST elevation myocardial infarction patients with congestive heart failure: Case study. Thammasat University Hospital Journal Online 2024;9(2):1-10.
Öztepe Yeşilyurt K. The effect of Roy adaptation model on the adaptation status of patients after surgical intervention. J Educ Res Nurs 2023; 20(3):277-83.
Nie C, Chen X, Wang L, Li L, Rao D, Wei X, et al. The effect of seamless nursing combined with Roy adaptive psychological nursing on self-efficacy and bad mood of patients after acute abdomen surgery. Medicine (Baltimore) 2023;102(5):e32720.
Singh R, Moore ML, Hallak H, Shlobin NA, Brown N, Gendreau J, et al. Recent trends in medicare utilization and reimbursement for lumbar fusion procedures: 2000-2019. World Neurosurg 2022;165:e191-e196.
สถาบันประสาทวิทยา. สถิติผู้ป่วยผ่าตัด 10 อันดับแรก สถาบันประสาทวิทยา ปี 2566. กรุงเทพฯ: สถาบันประสาทวิทยา; 2567.
โรงพยาบาลแพร่. สถิติผู้ป่วยเข้ารับบริการกลุ่มงานการพยาบาลวิสัญญี. แพร่: โรงพยาบาลแพร่; 2567.
Spiker WR, Goz V, Brodke DS. Lumbar interbody fusions for degenerative spondylolisthesis: Review of techniques, indications, and outcomes. Global Spine J 2019;9(1): 77-84.
Tuomainen I, Pakarinen M, Aalto T, Sinikallio S, Kröger H, Viinamäki H, et al. Depression is associated with the long-term outcome of lumbar spinal stenosis surgery: A 10-year follow-up study. Spine J 2018;18(3):458-63.
Zhao LY, Liu XT, Zhao ZL, Gu R, Ni XM, Deng R, et al. Effectiveness of enhanced recovery after surgery in the perioperative management of patients with bone surgery in China. World J Clin Cases 2021;9(33):10151-60.
Reisener MJ, Pumberger M, Shue J, Girardi FP, Hughes AP. Trends in lumbar spinal fusion-A literature review. J Spine Surg 2020;6(4):752-61.
Lee JS, Park YM, Ha KY, Cho SW, Bak GH, Kim KW. Preoperative anxiety about spinal surgery under general anesthesia. Eur Spine J 2016;25(3): 698-707.
ศศิกรณิศ สันติวรบุตร. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อคุณภาพการฟื้นตัวหลังผ่าตัดและการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังส่วนเอว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2561.
Pogatzki-Zahn EM, Segelcke D, Schug SA. Postoperative pain-from mechanisms to treatment. Pain Rep 2017;2(2): e588.
ราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย, สมาคมการศึกษาเรื่องความปวดแห่งประเทศไทย. แนวทางพัฒนาการระงับปวดเฉียบพลันหลังผ่าตัด ฉบับที่ 2. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย; 2562.
อมรรัตน์ แสงใสแก้ว. การประยุกต์ใช้แนวคิดการพยาบาลแบบองค์รวมในผู้ป่วยหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังระดับเอว. วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม ฉบับการประชุมวิชาการครบรอบ 25 ปี. 2561:203-8.
Luo H, Zhang X, Xie C, Wu L, Cai G, Ren Y. Efficacy and safety of topical tranexamic acid in spinal surgery: A systematic review and meta-analysis. EFORT Open Rev 2024;9(8):796-805.
Cai J, Huang X, He L. An evidence-based general anaesthesia and prone position nursing checklist: Development and testing. Nurs Open 2023;10(3): 1340-9.
สถาบันบำราศนราดูร กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวปฏิบัติเพื่อป้องกันและควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2563.
