ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยนอกที่ได้รับยาวาร์ฟาริน โรงพยาบาลป่าซาง จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

บทนำ: ยาวาร์ฟารินจัดเป็นยาที่มีความเสี่ยงสูง การใช้ยาจำเป็นต้องใช้ด้วยความระมัดระวังและต้องมีการติดตามผลการรักษาและความปลอดภัย

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบ ค่าระดับการแข็งตัวของเลือด international normalized ratio (INR) อัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาวาร์ฟาริน ความรู้เกี่ยวกับยาวาร์ฟาริน พฤติกรรมการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน  

วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน ในคลินิกวาร์ฟาริน โรงพยาบาลป่าซาง จังหวัดลำพูน ในช่วงระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 ถึงวันที่ 30 เมษายน 2568 จำนวน 87 คน เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการบริบาลทาง  เภสัชกรรมในผู้ป่วยนอกที่ได้รับยาวาร์ฟาริน เครื่องมือที่ใช้รวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลและสุขภาพของผู้ป่วย แบบประเมินความรู้และแบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าสถิติ McNemar test และ Paired samples t-test 

ผลการศึกษา: ผลการศึกษา พบว่า หลังได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรม ผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟารินมีค่า INR อยู่ในช่วงเป้าหมายของการรักษาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากร้อยละ 40.2 เป็นร้อยละ 82.8 (p<0.001) อัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาวาร์ฟารินลดลงอย่างมีนัยสำคัญ  ทางสถิติ จากร้อยละ 16.1 เป็นร้อยละ 4.6 (p<0.05) ผู้ป่วยมีคะแนนความรู้ จาก 7.93±3.78 เพิ่มเป็น 12.23±2.64 (คะแนนเต็ม 15) และมีพฤติกรรมการปฏิบัติตัวเฉลี่ยเพิ่มขึ้น จาก 2.30±0.35 เพิ่มเป็น 2.94±0.21 64 (คะแนนเต็ม 3) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)

สรุป: การบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยนอกที่ได้รับยาวาร์ฟาริน ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถควบคุมค่า INR ลดการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ และทำให้ผู้ป่วยมีความรู้สามารถปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง   มากขึ้น

คำสำคัญ: การบริบาลทางเภสัชกรรม, ผู้ป่วยนอก, ยาวาร์ฟาริน