การประเมินเปรียบเทียบคะแนนโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันที่ไม่เป็นอันตราย (HAPS) และระบบคะแนนดัชนีความรุนแรงของอาการข้างเคียงในโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (BISAP) ในการแบ่งชั้นของการพยากรณ์โรคในโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน ในโรงพยาบาลฝาง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสังเกตแบบย้อนหลังนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบค่าความไว
ค่าความจำเพาะในการคัดกรองผู้ป่วยโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน ด้วยระบบคะแนน HAPS และ BISAP ในกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับการวินิจฉัยภาวะตับอ่อนอักเสบที่แผนกผู้ป่วยในศัลยกรรม และแผนกหอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม โรงพยาบาลฝาง จำนวน 190 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Cross-tabulation

ผลการวิจัยพบว่า การใช้แบบประเมินความรุนแรงของตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันที่ไม่เป็นอันตราย พบว่า มีผลบวก จำนวน 112 คน คิดเป็นร้อยละ 58.95 มีค่าความไว ร้อยละ 80.80 และความจำเพาะ 68.30 ค่าอำนาจทำนายผลลบ ร้อยละ 82.80 มีค่าความแม่นยำ ร้อยละ 71.10 และการใช้แบบประเมินดัชนีความรุนแรงของตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันที่เตียงผู้ป่วย พบว่า คะแนน BISAP ≥ 3 คาดว่าจะมีอาการขั้นรุนแรง พบว่ามีค่าความไว ร้อยละ 68.40 และมีค่าความจำเพาะที่สูงถึงร้อยละ 98.90 ค่าอำนาจทำนายผลบวก สูงถึงร้อยละ 98.50 และพบค่าความแม่นยำ ร้อยละ 83.70

การใช้แบบประเมินดัชนีความรุนแรงของตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน BISAP และ HAPS เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ในการทำนายความรุนแรงของโรคตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน เมื่อเปรียบเทียบกันพบว่า BISAP มีความโดดเด่นในด้านความจำเพาะ ซึ่งมีประโยชน์ในการยืนยันกรณีที่รุนแรงและระบุผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิต จึงเหมาะสมที่จะใช้เป็นเครื่องมือหลักในโรงพยาบาลฝาง ส่วน HAPS มีความโดดเด่นด้านความไว ซึ่งมีประโยชน์ในการคัดกรองเบื้องต้น และไม่ใช้การตรวจทางห้องปฏิบัติการที่ซับซ้อน เหมาะสำหรับโรงพยาบาลชุมชนเครือข่ายที่ไม่มีบุคลากรและเครื่องมือที่ครบถ้วนเหมาะสม