ปัจจัยทำนายที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวนของประชาชนในตำบลปังหวาน อำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร

บทคัดย่อ

แม้อัตราการสูบบุหรี่ในภาพรวมของประเทศไทยจะลดลง แต่ภาคใต้โดยเฉพาะจังหวัดชุมพรยังคงมีอัตราการสูบบุหรี่สูง และยังขาดการศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมในบริบทชุมชนชนบท การวิจัยเชิงสำรวจภาคตัดขวางเชิงทำนายนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรู้ ทัศนคติ อิทธิพลทางสังคม และพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวน รวมถึงวิเคราะห์ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวนของประชาชนในตำบลปังหวาน อำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร กลุ่มตัวอย่างคือ ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป จำนวน 357 คน คัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิและการสุ่มอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ถึง มีนาคม พ.ศ. 2568 ด้วยแบบสอบถามที่มีความเชื่อมั่น 0.64-0.81 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 91.60) อายุระหว่าง 31–45 ปี ร้อยละ 42.60 และส่วนใหญ่อาชีพเกษตรกร (ร้อยละ 29.10) พบว่ามีความรู้เกี่ยวกับโทษของการสูบบุหรี่อยู่ในระดับดี (Mean = 9.15, SD = 2.83) ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่อยู่ในระดับดี (Mean = 2.46, SD = 0.73) ได้รับอิทธิพลทางสังคมอยู่ในระดับสูง (Mean = 2.18, SD = 0.38) และมีพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวนอยู่ในระดับสูง (Mean = 2.20, SD = 0.33) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า อิทธิพลทางสังคม (beta = 0.172, p = 0.002) และความรู้เกี่ยวกับโทษของบุหรี่ (beta = 0.129, p = 0.022) ร่วมกันทำนายพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 4.3 (R² = 0.043, Adjusted R² = 0.038) สรุปผล อิทธิพลทางสังคมและความรู้เป็นปัจจัยทำนายพฤติกรรมการสูบบุหรี่มวนในชุมชนชนบท มาตรการทางสาธารณสุขจึงควรปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทางสังคมและลดอิทธิพลการรวมกลุ่มสูบบุหรี่ ควบคู่กับส่งเสริมความรู้เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม