การสร้างความต้านทานของลูกน้ำยุงลาย (Aedes aegypti) ต่อแบคที่เรีย Bacillus thuringiensis subsp. israelensis

บทคัดย่อ

Bacillus thuringiensis subsp. israclensis (Bti) เป็นแบคทีเรียที่มีประสิทธิภาพในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย แต่การใช้ Bti เป็นเวลานานๆจะมีโอกาสทำให้ลูกน้ำสร้างความด้านทานต่อ Bti ขึ้นได้ การศึกษาครั้งนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อวัดระดับความต้านทานของลูกน้ำยุงลาย โดยให้ลูกน้ำสัมผัสกับ Bti ในระดับที่มีผลทำให้มีอัตรารอดร้อยละ 10 เพื่อกระตุ้นให้ลูกน้ำยุงลายต้านต่อ Bti ในรุ่นต่อไป และวัดระดับความต้านทานของ ลูกน้ำยุงลายสายพันธุ์ที่ได้จากแหล่งเพาะพันธุ์ในประเทศไทยต่อ Bti โดยใช้ Standard Bi 2-06 เป็นแบคที่เรียมาตรฐาน พบว่าหลังกระตุ้นด้วย Bti จำนวน 25 รุ่นลูกน้ำ และวัดความต้านทานจากค่าความเข้ม ข้นที่ทำให้เกิดการตายร้อยละ 50 ลูกน้ำยุงลายบางรุ่นมีระดับความด้านทานคงที่ บางรุ่นมีความค้านทานเพิ่มขึ้นเมื่อกระตุ้นถึงรุ่นที่ 25 ลูกน้ำยุงลายสร้างความต้านทานต่อ Bti เพิ่มขึ้น 5 เท่าเทียบกับก่อนกระตุ้น ซึ่งถือว่าเป็นระดับความต้านทานที่ตำ ส่วนการวัดระดับความต้านทานของลูกนำยุงลายสายพันธุ์จาก 14 จังหวัดในทุกภาคของประเทศไทย พบว่าลูกน้ำจากทุกภาคมีระดับความด้านทานต่อ Bti น้อยมาก โดยลูกน้ำจากจังหวัดปทุมธานีมีค่าระดับความต้านทานสูงสุดที่ 2.04 และลูกน้ำจากจังหวัดชลบุรีมีค่าระดับความต้านทานตำสุดที่ 1.05 จึงสรุปได้ว่า Bti ยังมีศักยภาพในการควบคุมลูกน้ำยุงลาย เนื่องจากโอกาสที่ลูกน้ำจะสร้างความต้านทานต่อแบคทีเรียชนิดนี้เกิดขึ้นน้อยมาก