การคืนทุนของบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ภายใต้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าของโรงพยาบาลอุดรธานี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาค้นทุนและการคืนทุนของบริการพื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ภายใต้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยทำการศึกษาเชิงพรรณนาแบบข้อนหลัง อิงสถิติความชุกของโรคคำนวณต้นทุนบริการทางการแพทย์ โดยใช้วิธีมาตรฐาน และแบบต้นทุนจุลภาคในมุมมองผู้ให้บริการ กลุ่ม ตัวอย่างเป็นผู้พิการทางกายและการเคลื่อนไหวภายใด้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าที่มารับบริการที่โรงพยาบาลอุครธานี ปีงบประมาณ 2549 ทั้งผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในจำนวน 239 ราย

ต้นทุนส่วนใหญ่เป็นต้นทุนค่ากายอุปกรณ์และเครื่องช่วยร้อยละ 69.05 รองลงมาคือต้นทุนการรักษาตัวในโรงพยาบาลร้อยละ 17.09 ค้นทุนกายภาพบำบัดร้อยละ 5.35 ต้นทุนกิจกรรมบำบัดร้อยละ 4.53 ต้นทุนการตรวจประเมินร้อยละ 3.13 ต้นทุนค่าขาร้อยละ 0.62 และค้นทุน phenol block ร้อยละ 0.23 การศึกษาพบว่าต้นทุนเฉลี่ยของทุกบริการเท่ากับ 8,365.07 บาท/ราย/ปี

หากบริการที่โรงพยาบาลจัดให้ผู้รับบริการตรงกับรายการอุปกรณ์และบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์คนพิการที่ประกาศโดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จะสามารถเรียกเก็บเงินชดเชยได้ตามราคาของโรงพยาบาล แต่ไม่เกินอัตราที่ สปสช.กำหนด ดังนั้นจึงวิเคราะห์การคืนทุนเฉพาะบริการที่มีในรายการเรียกเก็บของ สปสช. พบว่าอัตราการคืนทุนเป็นร้อยละ 36.77 ของต้นทุนรวม (ค่าแรง ค่าวัสดุ ค่าลงทุน) เมื่อวิเคราะห์อัตราการคืนทุนของต้นทุนค่าวัสดุเพียงอย่างเดียว พบว่ามีอัตราการคืนทุนร้อยละ 59.47

ดังนั้นเมื่อพิจารณาจากรายการอุปกรณ์และบริการพื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์และอัตราการจ่าย ชดเชยในปีงบประมาณ 2549 บริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ภายได้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ายังไม่สามารถคืนทุนได้ทั้งหมด จึงเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ผู้เกี่ยวข้องจะต้องใส่ใจ ผลการศึกษานี้โรงพยาบาลสามารถใช้เป็นแนวทางบริหารค้นทุนเพื่อให้ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ในด้านผู้กำหนดนโยบายสามารถนำไปใช้ประกอบการพิจารณาปรับรายการอุปกรณ์และบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์คนพิการให้มากชนิดขึ้น มีอัตราการจ่ายชดเชยที่ครอบคลุมทั้งต้นทุนทางตรงและต้นทุนทางอ้อม เพื่อให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ภายใต้โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าสามารถคืนทุนได้ ซึ่งจะเป็นแรงจูงใจให้สถานพยาบาลจัดบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์มากขึ้น ส่งผลให้คนพิการมีศักขภาพที่จะพึ่งพาตนเองได้