กรอบแนวคิดการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ศูนย์สุขภาพชุมชนพิมาน

บทคัดย่อ

การสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคโดยการให้วัคซีนป้องกันการเกิดโรคเป็นสิ่งจำเป็นและมีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะ ช่วยลดอัตราการป่วย และอัตราตายในเด็กลง การเจ็บป่วยของเด็กไม่เพียงแต่จะส่งผลกระทบต่อตัวเด็กและครอบครัวเท่านั้น ยังส่งผลกระทบต่อสังคม และประเทศชาติอีกด้วย โดยการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากรอบแนวคิดการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ศูนย์สุขภาพชุมชนพิมาน เพื่อลดอัตราการป่วยและอัตราการตายของเด็กลง แนวคิด ศูนย์สุขภาพชุมชนพิมานถูกพัฒนาขึ้นจากการทบทวนวรรณกรรม และตัวแบบที่เกี่ยวข้อง โดยการบูรณาการ มาตรฐานในงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค 3 มาตรฐาน ได้แก่ (1) มาตรฐานการบริหารจัดการวัคซีนและระบบลูกโช่ความเย็น (2) มาตรฐานคุณภาพการให้บริการวัคซีน และ (3) มาตรฐานการบันทึกข้อมูลในแฟ้มข้อมูลงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีระบบ ได้แก่ ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลลัพธ์ ร่วมกับบริบทของศูนย์สุขภาพชุมชนพิมาน ศึกษาในช่วงเดือนธันวาคม 2563 ถึงเดือนพฤษภาคม 2564 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย ผู้ปกครองเด็กแรกเกิด - 5 ปี อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ครูปฐมวัย ผู้นำศาสนาอิสลาม และเจ้าหน้าที่ศูนย์สุขภาพ ชุมชนพิมาน ผลการศึกษากรอบแนวคิดการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ศูนย์สุขภาพชุมชนพิมาน สรุปผลลัพธ์ ดังนี้ การประเมิน ความรู้ ทัศนคติ ความตระหนักในการรับวัคซีนและความพึงพอใจในการบริการการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในเด็กแรกเกิด - 5 ปี ซ้ำหลังการพัฒนา พบว่า ปัจจัยด้านปัจจัยด้านความรู้ ทัศนคติ ความตระหนัก และความพึง-พอใจ มีผลต่างของคะแนนเฉลี่ย และร้อยละที่เพิ่มขึ้นทุกปัจจัยหลังขั้นตอนกระบวนการพัฒนา และปัจจัยด้านความรู้และทัศนคติมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) ส่วนปัจจัยความตระหนัก และความพึงพอใจ ไม่แตกต่างกันก่อนและหลังขั้นตอนกระบวนการพัฒนา ข้อเสนอแนะในการนำไปใช้เพื่อประโยชน์ในการจัดการให้เด็กได้รับวัคซีนตามแผนอย่างครบถ้วน และมีประสิทธิภาพ ป้องกันการเกิดโรคที่วัคซีนสามารถป้องกันได้สูงที่สุด และ ยังสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนานโยบายที่เกี่ยวกับคลินิกสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคต่อไป