การติดตามอาการแสดงของผู้ติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หลังใช้ยาฟาวิพิราเวียร์ ความร่วมมือในการใช้ยาและอาการไม่พึงประสงค์จากยาโดยการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอาการของผู้ติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ภายหลังได้รับยาต้านไวรัสฟาวิพิราเวียร์ ประเมินความร่วมมือในการใช้ยา อาการไม่พึงประสงค์จากยา และการจัดการปัญหาสุขภาพ ผ่านกระบวนการบริบาลเภสัชกรรมทางไกล โดยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางระหว่างวันที่ 15–31 มีนาคม พ.ศ. 2565 ในผู้ติดเชื้อ COVID-19 ที่ได้รับยาฟาวิพิราเวียร์จากโรงพยาบาลตรอน จำนวน 510 ราย รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยร่วมกับการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ และการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 51.8) อายุเฉลี่ย 40.1 ปี อยู่ในกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรครุนแรง จำนวน 164 ราย (ร้อยละ 32.2) ผลการศึกษาพบว่า ผู้ติดเชื้อ COVID-19 หลังรับประทานยาฟาวิพิราเวียร์ในช่วง 2–3 วันแรกมีอาการดีขึ้นหรือสบายดีเพิ่มขึ้น 330 ราย (ร้อยละ 64.7) ของจำนวนกลุ่มตัวอย่าง ค้นพบปัญหาการใช้ยาไม่ถูกต้อง 15 ราย (ร้อยละ 2.9) และการใช้ยาไม่เหมาะสม 4 ราย (ร้อยละ 0.8) รวมถึงพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอาการหลังรับประทานยา ได้แก่ กลุ่มอายุและลักษณะอาการก่อนเริ่มการรักษา โดยผู้ที่มีอายุ 15-60 ปี มีความเสี่ยงเกิดอาการมากกว่าผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปี 2.1 เท่า ($OR=2.1$; 95% CI: 1.1–4.2; $p=0.029$) และผู้ที่มีอาการก่อนรับยามีความเสี่ยงเกิดอาการมากกว่าผู้ไม่มีอาการถึง 7.6 เท่า ($OR=7.6$; 95% CI: 2.3–24.5; $p=0.001$) ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่พบอาการไม่พึงประสงค์จากยา (ร้อยละ 92.9) อาการไม่พึงประสงค์ที่พบ ได้แก่ ท้องเสีย (ร้อยละ 4.5) คลื่นไส้ (ร้อยละ 1.4) และตาเปลี่ยนสีเป็นสีม่วงหรือฟ้า (ร้อยละ 0.6) นอกจากนี้พบว่า การให้บริการเภสัชกรรมทางไกลส่งเสริมความร่วมมือในการใช้ยา เพิ่มช่องทางการสื่อสารระหว่างผู้ป่วยกับบุคลากรทางการแพทย์และลดความเสี่ยงการเสียชีวิต