การเปรียบเทียบการตรวจ 100-g OGTT ด้วยพลาสมาจากเลือดทางหลอดเลือดดำและเลือดจากการเจาะปลายนิ้วในการคัดกรองเบาหวานขณะตั้งครรภ์
คำสำคัญ:
ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์, การตรวจ 100-g OGTT, การเจาะเลือดทางปลายนิ้วบทคัดย่อ
การวินิจฉัยเบาหวานขณะตั้งครรภ์ด้วย 100-g oral glucose tolerance test (OGTT) ปกติจะใช้พลาสมาจากเลือดที่เจาะทางหลอดเลือดดำ ซึ่งใช้เวลาตรวจประมาณ 6 ชั่วโมง หากเปลี่ยนมาใช้การเจาะเลือดทางปลายนิ้ว (capillary blood) แทนจะลดระยะเวลารอคอยและลดความเจ็บปวดให้แก่ผู้ป่วย อีกทั้งยังใช้ทักษะในการเจาะเลือดน้อยกว่าการเจาะเลือดทางหลอดเลือดดำ และไม่ต้องเสียเวลาในการพยายามเจาะเลือดจากหลอดเลือดดำ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบการตรวจวินิจฉัยภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์โดยใช้การตรวจ 100-g OGTT จากพลาสมาจากเลือดที่เจาะทางหลอดเลือดดำกับการเจาะเลือดทางปลายนิ้ว การวิจัยนี้ดำเนินการกับหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ในโรงพยาบาลอ่างทองซึ่งผ่านการตรวจคัดกรองด้วย 50-g glucose challenge test (GCT) และมีค่ามากกว่าหรือเท่ากับ 140 mg/dl จำนวน 333 คน ผลการวิจัยพบว่า ผลการตรวจ 100 g OGTT ขณะอดอาหารและหลังดื่มน้ำตาล 1, 2, และ 3 ชั่วโมงจากการเจาะเลือดทางปลายนิ้วมีความสัมพันธ์กับผลการตรวจจากพลาสมาจากเลือดที่เจาะทางหลอดเลือดดำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Pearson correlation coefficient 0.811, 0.852, 0.870, และ 0.862 ตามลำดับ p<0.001) อย่างไรก็ตาม ค่าระดับน้ำตาลจากการเจาะเลือดทางปลายนิ้วจะสูงกว่าค่าที่ได้จากพลาสมา โดยการตรวจจากการเจาะเลือดทางปลายนิ้วสามารถวินิจฉัยภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ได้มากกว่าวิธีมาตรฐาน (ร้อยละ 47.4 ต่อ 29.1) มีค่าความไว (sensitivity) ร้อยละ 95.9 และค่าความจำเพาะ (specificity) ร้อยละ 72.5 สรุปผลการวิจัย การตรวจ 100 gm OGTT โดยใช้การเจาะเลือดทางปลายนิ้วสามารถใช้เป็นทางเลือกในการตรวจเบื้องต้นได้ในกรณีที่ไม่สามารถเจาะเลือดทางหลอดเลือดดำได้หรือในสถานที่ที่ขาดเครื่องมือมาตรฐาน แต่ยังไม่ควรใช้ทดแทนวิธีมาตรฐานในปัจจุบัน เนื่องจากยังมีความคลาดเคลื่อนอยู่บ้าง การตรวจเพิ่มเติมด้วยพลาสมาจากเลือดที่เจาะทางหลอดเลือดดำยังคงเป็นวิธีที่ควรใช้ในการยืนยันผล
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Centers for Disease Control and Prevention. Gestational diabetes and pregnancy [Internet]. 2015 [cited 2017 Oct 18]. Available from: http://www.cdc.gov/pregnancy/diabetes-gestational.html
ภักดี แก้วแปงจันทร์. การทดสอบความสมบูรณ์ของปอดของทารกในครรภ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2014 [สืบค้นเมื่อ 18 ต.ค. 2560]. แหล่งข้อมูล: http://www.med.cmu.ac.th/dept/obgyn/2011/index.php?option=com_content&view=article&id=890:fetal-lung-maturity-tests&catid=45&Itemid=561
Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Spong CY, Dashe JS, Hoffman BL, et al. Williams Obstetrics. 24th ed. New York: McGraw-Hill; 2014.
ธีระ ทองสง. สูติศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: ลักษมีรุ่ง; 2555.
Feldman RK, Tieu RS, Yasumura L. Gestational diabetes screening: the international association of the diabetes and pregnancy study groups compared with Carpenter-Coustan screening. Obstet Gynecol 2016;127(1): 10-7.
American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes-2019. Diabetes Care 2019;42(Suppl 1):S1-193.
Buhling KJ, Henrich W, Kjos SL, Siebert G, Starr E, Dreweck C, et al. Comparison of point-of-care-testing glucose meters with standard laboratory measurement of the 50g-glucose-challenge test (GCT) during pregnancy. Clin Biochem 2003;36:333-7.
Srimaekarat T. Capillary blood glucose screening (Accu-Chek Advantage) for gestational diabetes. J Med Assoc Thai 2009;92(10):1268.
Kongcharoensukying A, Viriyapak B, Boriboonhirunsarn D. Accuracy of capillary glucose testing in gestational diabetes screening. Thai J Obstet Gynaecol 2018;26:149-57.
Larsson-Cohn U. Differences between capillary and venous blood glucose during oral glucose tolerance tests. Scand J Clin Lab Invest 1976;36:805-8.
Eriksson KF, Fex G, Trell E. Capillary-venous differences in blood glucose values during the oral glucose tolerance test. Clin Chem 1983;29:993.
Kuwa K, Nakayama T, Hoshino T, Tominaga M. Relationships of glucose concentrations in capillary whole blood, venous whole blood and venous plasma. Clin Chim Acta 2001;307:187-92.
Cochran WG. Sampling techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.
Boriboonhirunsarn D, Chutimongkonkul W. Rate of abnormal results from repeated screening tests for gestational diabetes mellitus after normal initial tests. J Med Assoc Thai [Internet]. 2007 [cited 2024 Nov 5]; 90(7):1269-73. Available from: https://hdl.handle.net/20.500.14594/24821
World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic: WHO Technical Report Series, No. 894. Geneva: World Health Organization; 2000.
Marley JV, Davis S, Coleman K, Hayhow BD, Brennan G, Mein JK, et al. Point-of-care testing of capillary glucose in the exclusion and diagnosis of diabetes in remote Australia. Med J Aust 2007;186:500-3.
สภาเทคนิคการแพทย์. คู่มือการใช้เครื่องตรวจน้ำตาลในเลือดชนิดพกพา. นนทบุรี: สภาเทคนิคการแพทย์; 2556.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 กระทรวงสาธารณสุข
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
