ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบจากโรคเบาหวาน ภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง และโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันต่อระยะเวลาการเป็นเบาหวาน

บทคัดย่อ

เบาหวานเป็นโรคที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงและภาวะดื้อต่ออินซูลินส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่อหลอดเลือดทั่วร่างกาย รวมทั้งก่อให้เกิดภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่นำ ไปสู่การตัดขา งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบจากเบาหวาน ภาวะหลอดเลือดแดงแข็งและโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบต่อระยะเวลาการเป็นเบาหวาน คำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป เกณฑ์คัดเข้าได้แก่ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อายุ 30 ปีขึ้นไป โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่านางงาม อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก วิธีการศึกษา ได้แก่ สัมภาษณ์ข้อมูลพื้นฐาน ประเมินภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบโดยใช้ Michigan neuropathy screening instrument (MNSI) และทดสอบการรับความรู้สึกโดยใช้เส้นไนลอน (monofilament) ขนาด 10 กรัม ตรวจประเมินภาวะหลอดเลือดแดงแข็งด้วยดัชนีความยืดหยุ่นของหลอดเลือดแดง (cardio-ankle vascular index: CAVI) และประเมินโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันจากการตรวจวัดความดันโลหิตที่ข้อเท้าเทียบกับที่แขน (ankle brachial index: ABI) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด 87 ราย แบ่งเป็นกลุ่มที่มีระยะเวลาการเป็นเบาหวานตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป จำนวน 49 ราย และกลุ่มที่มีระยะเวลาการเป็นโรคเบาหวานน้อยกว่า 5 ปี จำนวน 38 ราย ภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบจากการตรวจ MNSI และโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันประเมินจากการตรวจ ABI มีความสัมพันธ์กับระยะเวลาการเป็นเบาหวาน (p<0.05) ดังนั้น ผู้ป่วยเบาหวานที่มีความเสี่ยงสูงควรได้รับการตรวจประเมินภาวะเส้นประสาทส่วนปลายอักเสบ ภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง และโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดแผลที่เท้าและตัดขาในที่สุด