แนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคไตเรื้อรังของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาโปรแกรม 2 โปรแกรม ได้แก่ โปรแกรมการส่งเสริมการฉลาดรู้ทางวิทยาศาสตร์และความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับการป้องกันโรคไตเรื้อรัง และโปรแกรมการสร้างเสริมความสามารถการคัดกรองและการสื่อสารทางสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และเสนอแนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคไตเรื้อรังของ อสม. โดยศึกษาเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากการสนทนากลุ่มด้วยคำถามกึ่งโครงสร้างกับ อสม. สรุปผลการวิจัยด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาได้แนวทางการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคไตเรื้อรังของ อสม. เป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 แนวทางการส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการฉลาดรู้ทางวิทยาศาสตร์และความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับการป้องกันโรคไตเรื้อรังด้วย 7 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง (1) วิทยาศาสตร์คืออะไร (2) กายวิภาคของไตและระบบทางเดินปัสสาวะ (3) หน้าที่ของไต (4) การเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพและการรู้เท่าทันสื่อ (5) กินอาหารเหมาะสม ออกกำลังกายสักหน่อย ห่างไกลไตเรื้อรัง (6) อาหารเสริมปลอดภัย (7) การจัดการเงื่อนไขทางสุขภาพของตนเองให้ห่างไกลโรคไตเรื้อรัง และขั้นตอนที่ 2 แนวทางการสร้างเสริมความสามารถการคัดกรองและการสื่อสารทางสุขภาพในการป้องกันโรคไตเรื้อรังด้วย 4 กิจกรรม ได้แก่ (1) กิจกรรมการค้นพบความจริง การฟังและการสนทนาเพื่อสร้างสัมพันธภาพและกำหนดเป้าหมายร่วมกัน (2) กิจกรรมการสะท้อนคิดอย่างมีวิจารณญาณ (3) กิจกรรมการตัดสินใจเลือกวิธีปฏิบัติที่เหมาะสม (4) กิจกรรมการสะท้อนกลับและการประเมินผล ข้อเสนอแนะของผลการวิจัยนี้ สามารถนำไปเป็นแนวทางพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพให้แก่ อสม. พื้นที่อื่นๆ ที่มีบริบทใกล้เคียงกันเพื่อป้องกันโรคไตเรื้อรังในชุมชน ขณะที่สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังยังเป็นประเด็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในประเทศไทย