ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มบุคลากรโรงพยาบาลที่มีดัชนีมวลกายและรอบเอวเกินเกณฑ์ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบ historical control design เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มบุคลากรที่มีดัชนีมวลกายและรอบเอวเกินเกณฑ์ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรที่มีดัชนีมวลกายและรอบเอวเกินเกณฑ์ ปีงบประมาณ 2566 เลือกกลุ่มตัวอย่างเข้าวิจัยแบบจำเพาะเจาะจง จำนวน 132 คน เพื่อเปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการเข้าร่วมโครงการเปลี่ยนไซซ์ไร้พุง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ pair t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังเข้าโครงการเปลี่ยนไซซ์ไร้พุง ซึ่งเป็นโปรแกรมการจัดการตนเองพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพหลังการเข้าโปรแกรมฯ สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกาย และค่าเฉลี่ยรอบเอวลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบว่า ค่าเฉลี่ยไตรกลีเซอไรด์ และค่าเฉลี่ย LDL (low-density lipoprotein) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนค่าคะแนนเฉลี่ยความรู้เรื่องโรคอ้วน การดูแลตนเอง และค่าเฉลี่ยระดับความดันซิสโตลิก (systolic blood pressure) และไดแอสโตลิก (diastolic blood pressure) ไม่แตกต่างกัน สรุปได้ว่าโปรแกรมการจัดการตนเอง ส่งเสริมให้กลุ่มตัวอย่างมีทักษะการจัดการตนเองส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อควบคุมดัชนีมวลกาย รอบเอว และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ และสามารถนำไปใช้กับผู้ป่วยที่มีรอบเอว ดัชนีมวลกายที่เกินเกณฑ์มาตรฐานได้ เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมฯ ที่ต่อเนื่องและยั่งยืน ควรติดตามต่อเนื่องเป็นระยะ และนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มผู้ป่วยเรื้อรังต่อไป