การตรวจสอบองค์ประกอบทางพฤกษเคมีและฤทธิ์ต้านการอักเสบในการพัฒนาครีมบรรเทาอาการปวดเข่าด้วยนวัตกรรมนาโนอิมัลชันจากสารสกัดใบกัญชา
คำสำคัญ:
สารสกัดใบกัญชา, ครีมบรรเทาอาการปวดเข่า, นวัตกรรมนาโนอิมัลชันบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการตรวจสอบองค์ประกอบทางพฤกษเคมีและฤทธิ์ต้านการอักเสบและการพัฒนาครีมบรรเทาอาการปวดเข่าด้วยนวัตกรรมนาโนอิมัลชันจากสารสกัดใบกัญชา สายพันธุ์ Charlotte’s Angel ที่สกัดด้วยตัวทำละลายเอทานอล 95% จากการตรวจสอบองค์ประกอบทางพฤกษเคมี พบว่า สารสกัดใบกัญชามีสารสำคัญในกลุ่มแอลคาลอยด์ ซาโปนิน แทนนิน เทอร์ปีนอยด์ และคาร์ดิแอคไกลโคไซด์ มีปริมาณสารประกอบพอลีฟีนอลิก $72.70 \pm 0.03$ $\mu\text{g GAE/mg extracts}$ และเมื่อวิเคราะห์สาร Tetrahydrocannabinol (THC) และ Cannabidiol (CBD) โดยเทคนิค high-performance liquid chromatography (HPLC) พบสารสำคัญ CBD เท่ากับ $208.2 \pm 0.47$ $\mu\text{g/ml}$ และ THC เท่ากับ $5.91 \pm 0.05$ $\mu\text{g/ml}$ ในส่วนการศึกษาความเป็นพิษของสารสกัดใบกัญชาต่อเซลล์เพาะเลี้ยงเคราติโนไซต์ของมนุษย์ (HaCaT) เซลล์แมคโครฟาจของหนู (RAW 264.7) ด้วยวิธี MTT (3-(4,5-dimethyl-thiazole-2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide) assay (MTT assay) พบว่า ความเข้มข้น $1.56-100$ $\mu\text{g/ml}$ มีร้อยละการมีชีวิตรอดของเซลล์อยู่ที่ $106.17-13.12$ และ $96.15-10.58$ ตามลำดับ ซึ่งความเข้มข้นตั้งแต่ $50$ $\mu\text{g/ml}$ ขึ้นไป จะมีความเป็นพิษของสารสกัดใบกัญชาต่อเซลล์เพาะเลี้ยง และในการทดสอบฤทธิ์ต้านการอักเสบด้วยวิธี ยับยั้งการหลั่งไนตริกออกไซด์ ในเซลล์ RAW 264.7 ที่ถูกกระตุ้นด้วย lipopolysaccharide (LPS) พบว่า ความเข้มข้น $1.56-25$ $\mu\text{g/ml}$ มีการยับยั้งการหลั่งไนตริกออกไซด์ ร้อยละ $84.61-97.85$ และในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ครีมบรรเทาอาการปวดเข่าด้วยนวัตกรรมนาโนอิมัลชันจากสารสกัด ใบกัญชา การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในสภาวะเร่ง ไม่มีผลต่อความคงตัวของอิมัลชัน ไม่พบการเจริญของจุลินทรีย์และเชื้อรา เมื่อนำไปทดสอบวัดขนาดและการวัดประจุ zeta potential ด้วยเทคนิค dynamic light scattering (DLS) พบว่า สูตรที่ดีที่สุด มีค่า hydrodynamic diameters เท่ากับ $234.52 \pm 4.65$ $\text{nm}$ ค่า polydispersity index (PDI) เท่ากับ $0.44 \pm 0.02$ ค่า zeta potential เท่ากับ $-29.60 \pm 0.59$ $\text{mV}$ ซึ่งแสดงความเสถียรของสารแขวนลอยที่ดี
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Ilieva EM, Oral A, Kucukdeveci A, Varela E, Valero R, Berteanu M, et al. Osteoarthritis, the role of physical and rehabilitation medicine physicians, the European perspective based on the best evidence. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine 2013;49:579-92.
สุวรรณี สร้อยสงค์, อังคณา เรือนก้อน, ภัณฑิรชา เฟื่องทอง, ผุสดี สระทอง. การพยาบาลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม. วารสารวิชาการแพทย์ เขต 11 2562;33(2):197-209.
โขมพัคตร์ มณีวัต, ศศิกานต์ นิมมานรัชต์, พุฒิศักดิ์ พุทธ- วิบูลย์, ยุพาวดี ขันทบัลลัง, ดวงสุดา ศิริปิตุภูมิ, สุม ามิตา สวัสดินฤนาท, และคณะ. แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ใช้บริการ ที่ใช้กัญชาทางการแพทย์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราช- นครินทร์ 2566;15(1):250-65.
นพมาศ สุนทรเจริญนนท์, อุ ทัย โสธนะพันธ์, ประไพ วงศ์- สินคงมั่น. ทีแอลซี: วิธีอย่างง่ายในการวิเคราะห์คุณภาพ เครื่องยาไทย. นนทบุรี : สถาบันการแพทย์แผนไทย กรม- พัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก; 2551.
Lester GE, Lewers KS, Medinac MB, Saftner RA. Comparative analysis of strawberry total phenolics via Fast Blue BB vs. Folin–Ciocalteu: assay interference by ascorbic acid. Journal of Food Composition and Analysis 2012;27(1):102-7.
พงศ์ปณต ร่วมแก้ว. การศึกษาฤทธิ์ต้านอักเสบและสมาน แผลในพืชพื้นบ้านไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร มหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2558. 84 หน้า.
ปฐมพงษ์ เผือกลี, ภาณัฐ เดชะยนต์, จิตพิสุทธิ์ จันทร์ทอง- อ่อน, อรุณพร อิฐรัตน์. ฤทธิ์ต้านการแพ้ ฤทธิ์ต้านการอักเสบ และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของผลมะตูมอ่อน. ธรรมศาสตร์- เวชสาร 2561;18:349-57.
Piani B, Ferfuia C, Bortolomeazzi R, Verardo G, Baldini M. Development and optimization of an HPLCPDA method for the determination of major cannabinoids in hemp (Cannabis sativa L.) essential oil obtained by hydrodistillation. Food Analytical Methods 2022:15(6): 1-10.
เสาวนีย์ กระสานติสุข, หทัยชนก รุณรงค์. การพัฒนาตำรับ โลชั่นบำรุงผิว. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล;
วันเฉลิม สีหบุตร, สุรีวัลย์ ดวงจิตต์, บัญชา ยิ่งงาม, ชล- ลัดดา พิชญาจิตติพงษ์. การพัฒนาไบเจลกักเก็บน้ำมันงา สำหรับภาวะผิวแห้ง. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน 2561; 14(4):122-31.
นริศา สาลีงาม, มนต์ทิพย์ ช่ำชอง. นาโนอิมัลชันของ น้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพร: ดอกกานพลูที่เตรียมโดยวิธี aqueous titration. ใน: การประชุมวิชาการแห่งชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 9; 6-7 ธ.ค. 2555; นครปฐม. นครปฐม: มหาวิทยาลัย- เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน; 2555. หน้า 515-58.
Shafiq-un-Nabi S, Shakeel F, Talegaonkar S, Ali J, Baboota S, Ahuja A, et al. Formulation development and optimization using nano emulsion technique: a technical note. AAPS Pharm SciTech 2007;8(2):E12-7.
สุมิตา นิยมเดชา, มูฮำหมัด นิยมเดชา. การทดสอบสาร- พฤกษเคมี และฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระของกัญชา. วารสารวิชาการและการจัดการภาครัฐและเอกชน 2565; 4(2):155-66.
คันฉัตร สังข์ชุม, กมลวรรณ แจ้งชัด, อนุวัตร แจ้งชัด. ผลของใบกัญชาต่อคุณภาพเอกซ์ทรูเดตที่มีส่วนผสมหลัก จากแป้งถั่วเหลืองสกัดไขมัน. ใน: การประชุมทางวิชาการ ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 62; 5-7 มี.ค. 2567; กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: เครือข่ายวิจัยประชาชื่น;หน้า 581-90
สุวรรณี แสนทวีสุข, ดวงใจ จงตามกลาง, ทัศน์วรรณ สมจันทร์, ปิติพงษ์ โตบรรลือภพ. ปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมด ความสามารถในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ และความ สามารถในการยับยั้งเชื้อจุลินทรีย์ของสมุนไพรบางชนิด. วารสารแก่นเกษตร 2555;40(2):480-83.
อาวุธ หงส์ศิริ, อัจฉรา แก้วน้อย, อ้อมบุญ วั ลลิสุ ต, อินทัช ศักดิ์ภักดีเจริญ. ฤทธิ์ต้านการอักเสบและต้านอนุมูลอิสระของ สารสกัดตำรับยาห้าราก มะขาม และข่า. วารสารสถาบันวิจัย- และพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา 2566; 8(2):297-305.
Wanichpakorn S, Kedjarune-Laggat U. Primary cell culture from human oral tissue: gingival keratinocytes,gingival fibroblasts and periodontal ligament fibroblasts. Songklanakarin Journal of Science and Technology 2010; 32(4):327-31.
ตรีเพชร กาญจนภูมิ. การหาโครงสร้างเคมีของสารแอโร- แมติกไกลโคไซด์ด้วยนิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์ สเปกโทรสโกปี. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนัก- พิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย: 2552.
ศิวกร ธีระวัชโรชัย, คณิตกัญจน์ ฟักนุช, ภัทรศักดิ์ วัฒนะ ธรรมนนท์. การพัฒนาตำรับยารูปแบบใหม่จากสารสกัดจาก กัญชา [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตร์บัณฑิต]. ชลบุรี : มหาวิทยาลัยบูรพา; 2564. 81 หน้า.
ผกาทิพย์ รื่นระเริงศักดิ์. กัญชากับการรักษาโรค [อินเทอร์เน็ต]. 2562. [สืบค้นเมื่อ 10 มิ.ย. 2567]. แหล่ง ข้อมูล: https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/ article/453/%EF%BF%BD%EF%BF%BD
Rangsimawong W, Ngawhirunpat T. Nanoemulsions in transdermal drug delivery system. Thai Bulletin of Pharmaceutical Sciences 2014;9(2):46-61.
Verma D, Verma S, Blume G, Fahr A. Particle size of liposomes influences dermal delivery of substances into skin. Int J Pharm 2003;4;258(1-2):141-51.
ธนวัฒน์ โปธา, ภาณุมาศ ภูมาศ, ดวงกมล ศักดิ์เลิศสกุล. การพัฒนานาโนอิมัลชันบรรจุน้ำมันยางนาสำหรับผิวหนัง. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน 2565;18(2):63-75.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 กระทรวงสาธารณสุข

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

