ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของกลุ่มผู้สูงอายุ ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน

ผู้แต่ง

  • นทกมล เชษฐธง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน
  • ธวัชชัย สัตยสมบูรณ์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ก้องไพร ตันสุชาติ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์

คำสำคัญ:

การดูแลสุขภาพช่องปาก, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ความเชื่อด้านสุขภาพ, ผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

สุขภาพช่องปากที่ดีมีความสำคัญต่อสุขภาพร่างกายและคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากและหาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 285 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่่มีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.731 - 0.798 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ เชิงพรรณนา และสถิติวิเคราะห์ stepwise multiple linear regression กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอยู่ระดับสูง ร้อยละ 84.91 และมีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุโดยรวมอยู่ในระดับเพียงพอ ร้อยละ 82.81 ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก ประกอบด้วย โรคประจำตัว (B=0.834; p=0.003) ทักษะการสื่อสาร ด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.372; p<0.001) ความรู้ความเข้าใจด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.432; p=0.010) ทักษะการจัดการตนเองด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.671; p<0.001) การเข้าถึงข้อมูลและการบริการด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.404; p<0.001) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก (B=0.813; p=0.001) และการสนับสนุนทางสังคม (B=0.391 ; p=0.027) โดย 6 ตัวแปรร่วมกันทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุได้ร้อยละ 39.5 สรุป ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดี ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ คือ โรคประจำตัว ความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก การเข้าถึงข้อมูลและการบริการด้านสุขภาพช่องปาก และการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

United Nations. World population prospects 2022 [Internet]. 2022 [cited 2025 Jul 22].

Available from: https://population.un.org/wpp/

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถิติผู้สูงอายุปี พ.ศ. 2566 ข้อมูลเดือนมิถุนายน 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566

[สืบค้นเมื่อ 10 มี.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2

รวีวรรณ สุรเศรณีวงศ์. สุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ 2561;14(1):

-100.

ณฤดี ลิ้มปวงทิพย์. คุณภาพชีวิตมิติสุขภาพช่องปากของผู้ใช้ฟันเทียมทั้งปากและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง.

วารสารทันตแพทย์ศาสตร์ 2562;69(4):369-78.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรม

สุขภาพ กลุ่มเด็กและเยาวชนอายุ 7-14 ปี และกลุ่มประชาชนที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป ฉบับปรับปรุง 2561.

นนทบุรี: กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2561.

กรมอนามัย. รายงานผลการสำรวจภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. นนทบุรี:

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2561.

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเรือน. รายงานสภาวะช่องปากทุกกลุ่มวัยตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง

จังหวัดลำพูน ประจำปีงบประมาณ 2566. ลำพูน: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเรือน; 2566.

Glanz K, Rimer BK, Viswanath K. Health behavior theory, research and practice. 5th ed.

San Francisco: John Wiley & Sons; 2015.

พิราวรรณ เนื้อทอง. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของผู้สูงอายุที่พึ่งพาตนเองได้

อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร 2566;5(1):112–26.

กระทรวงสาธารณสุข. รายงานการประชุมคณะผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงสาธารณสุข ประเด็นเรื่องความ

รอบรู้ด้านสุขภาพ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2560. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2560.

Blizniuk A, Ueno M, Zaitsu T, Kawaguchi Y. Association of oral health literacy with oral

health behaviour and oral health status in Belarus. Community Dental Health

;32(3):148–52.

Vanwormer JJ, Tambe SR, Acharya A. Oral health literacy and outcomes in rural Wisconsin

adults. The Journal of Rural Health 2019;35(1):12–21.

สุภาพร ผุดผ่อง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ อำเภอม่วงสามสิบ

จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์

;4(1):101-20.

ชนินทร์ สุทธิโต. พฤติกรรมทันตสุขภาพและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมทันตสุขภาพของผู้สูงอายุ

ในชมรมผู้สูงอายุ ตำบลควนธานี อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต]. ตรัง:

วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร สถาบันสมทบมหาวิทยาลัยบูรพา; 2560.

อุดมพร ทรัพย์บวร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้บริการทันตกรรมของผู้สูงอายุ ในเขตตำบลนครชัยศรี

อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม. วารสารแพทย์เขต 4-5 2561;37(4):306-17.

มณฑกานต์ สีหะวงษ์. การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ

ในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2562;28(3):

-31.

Cho HA, Im AJ, Sim YR, Jang HB, Lim HJ. The association between oral health literacy and

oral health behaviors in North Korean defectors: a cross-sectional study. BMC Public Health

;20(1):1074.

Daniel WW, Cross CL. Biostatistics: a foundation of analysis in the health sciences. 11th ed.

New Jersey: John Wiley & Sons; 2019.

Ngamjarus C, Chongsuvivatwong V, McNeil E. n4Studies: Sample Size Calculation for an

Epidemiological Study on a Smart Device. Siriraj Med J 2016;68:160-70.

พันธ์นภา จิตมณี, ยุวดี รอดจากภัย, นิภา มหารัชพงศ์. การพัฒนาเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก

สำหรับผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2562;33(3):114-31.

Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008;67(12):2072-8.

Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1997.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-24

วิธีการอ้างอิง