ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของกลุ่มผู้สูงอายุ ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน
คำสำคัญ:
การดูแลสุขภาพช่องปาก, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ความเชื่อด้านสุขภาพ, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
สุขภาพช่องปากที่ดีมีความสำคัญต่อสุขภาพร่างกายและคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากและหาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 285 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่่มีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.731 - 0.798 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ เชิงพรรณนา และสถิติวิเคราะห์ stepwise multiple linear regression กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอยู่ระดับสูง ร้อยละ 84.91 และมีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุโดยรวมอยู่ในระดับเพียงพอ ร้อยละ 82.81 ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก ประกอบด้วย โรคประจำตัว (B=0.834; p=0.003) ทักษะการสื่อสาร ด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.372; p<0.001) ความรู้ความเข้าใจด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.432; p=0.010) ทักษะการจัดการตนเองด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.671; p<0.001) การเข้าถึงข้อมูลและการบริการด้านสุขภาพช่องปาก (B=0.404; p<0.001) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก (B=0.813; p=0.001) และการสนับสนุนทางสังคม (B=0.391 ; p=0.027) โดย 6 ตัวแปรร่วมกันทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุได้ร้อยละ 39.5 สรุป ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดี ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ คือ โรคประจำตัว ความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก การเข้าถึงข้อมูลและการบริการด้านสุขภาพช่องปาก และการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
United Nations. World population prospects 2022 [Internet]. 2022 [cited 2025 Jul 22].
Available from: https://population.un.org/wpp/
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถิติผู้สูงอายุปี พ.ศ. 2566 ข้อมูลเดือนมิถุนายน 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566
[สืบค้นเมื่อ 10 มี.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2
รวีวรรณ สุรเศรณีวงศ์. สุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ 2561;14(1):
-100.
ณฤดี ลิ้มปวงทิพย์. คุณภาพชีวิตมิติสุขภาพช่องปากของผู้ใช้ฟันเทียมทั้งปากและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง.
วารสารทันตแพทย์ศาสตร์ 2562;69(4):369-78.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรม
สุขภาพ กลุ่มเด็กและเยาวชนอายุ 7-14 ปี และกลุ่มประชาชนที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป ฉบับปรับปรุง 2561.
นนทบุรี: กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2561.
กรมอนามัย. รายงานผลการสำรวจภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. นนทบุรี:
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2561.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเรือน. รายงานสภาวะช่องปากทุกกลุ่มวัยตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง
จังหวัดลำพูน ประจำปีงบประมาณ 2566. ลำพูน: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเรือน; 2566.
Glanz K, Rimer BK, Viswanath K. Health behavior theory, research and practice. 5th ed.
San Francisco: John Wiley & Sons; 2015.
พิราวรรณ เนื้อทอง. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของผู้สูงอายุที่พึ่งพาตนเองได้
อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร 2566;5(1):112–26.
กระทรวงสาธารณสุข. รายงานการประชุมคณะผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงสาธารณสุข ประเด็นเรื่องความ
รอบรู้ด้านสุขภาพ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2560. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2560.
Blizniuk A, Ueno M, Zaitsu T, Kawaguchi Y. Association of oral health literacy with oral
health behaviour and oral health status in Belarus. Community Dental Health
;32(3):148–52.
Vanwormer JJ, Tambe SR, Acharya A. Oral health literacy and outcomes in rural Wisconsin
adults. The Journal of Rural Health 2019;35(1):12–21.
สุภาพร ผุดผ่อง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ อำเภอม่วงสามสิบ
จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์
;4(1):101-20.
ชนินทร์ สุทธิโต. พฤติกรรมทันตสุขภาพและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมทันตสุขภาพของผู้สูงอายุ
ในชมรมผู้สูงอายุ ตำบลควนธานี อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต]. ตรัง:
วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร สถาบันสมทบมหาวิทยาลัยบูรพา; 2560.
อุดมพร ทรัพย์บวร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้บริการทันตกรรมของผู้สูงอายุ ในเขตตำบลนครชัยศรี
อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม. วารสารแพทย์เขต 4-5 2561;37(4):306-17.
มณฑกานต์ สีหะวงษ์. การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ
ในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2562;28(3):
-31.
Cho HA, Im AJ, Sim YR, Jang HB, Lim HJ. The association between oral health literacy and
oral health behaviors in North Korean defectors: a cross-sectional study. BMC Public Health
;20(1):1074.
Daniel WW, Cross CL. Biostatistics: a foundation of analysis in the health sciences. 11th ed.
New Jersey: John Wiley & Sons; 2019.
Ngamjarus C, Chongsuvivatwong V, McNeil E. n4Studies: Sample Size Calculation for an
Epidemiological Study on a Smart Device. Siriraj Med J 2016;68:160-70.
พันธ์นภา จิตมณี, ยุวดี รอดจากภัย, นิภา มหารัชพงศ์. การพัฒนาเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก
สำหรับผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2562;33(3):114-31.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008;67(12):2072-8.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1997.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

