ผลการพัฒนาทักษะแบบเสริมพลังอำนาจของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางที่รับบริการฝังเข็ม ร่วมรักษาที่คลินิกฝังเข็ม โรงพยาบาลเทพรัตน์นครราชสีมา

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการพัฒนาทักษะของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางที่รับการฝังเข็มร่วมรักษา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางจำนวน 30 ราย ผู้ดูแลผู้ป่วยจำนวน 30 ราย ในระยะแรกเป็นการศึกษาเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามโดยการสัมภาษณ์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเพิ่มของระดับคะแนนการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ได้แก่ ปัจจัยเรื่อง เพศ อายุ การวินิจฉัยโรค การศึกษา โรคร่วม การใส่สายยางให้อาหารทางจมูก และจำนวนวันตั้งแต่ได้รับการวินิจฉัยจนถึงได้รับการฝังเข็ม วิเคราะห์และนำเสนอด้วย จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์ของปัจจัยโดยใช้สถิติ Chi-square test พบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเพิ่มของระดับคะแนนการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ได้แก่ ผู้ป่วยที่ได้รับการฝังเข็มร่วมรักษาภายใน 7 วัน และ 14 วัน หลังป่วย และผู้ป่วยที่ไม่ได้ใส่สายยางให้อาหารทางจมูก ในระยะที่ 2 มีการฝึกทักษะผู้ดูแลโดยการสอนแบบเสริมพลังอำนาจและการสนทนากลุ่ม ด้วยคู่มือการดูแลผู้ป่วย เปรียบเทียบคะแนนทักษะการดูแลผู้ป่วยของผู้ดูแลก่อนและหลังการพัฒนา ด้วยสถิติ Wilcoxon signed ranks test พบว่า คะแนนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คะแนนเฉลี่ยก่อนฝึกทักษะ 53 คะแนน คะแนนเฉลี่ยหลังฝึกทักษะ 55.50 คะแนน (p < 0.05) เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย กับระยะเวลาเมื่อเริ่มศึกษา 1 เดือน 2 เดือน และ 3 เดือน ด้วย one-way repeated measures ANOVA พบว่า คะแนนความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) จากการสนทนากลุ่มพบว่า ผู้ดูแลรู้สึกกลัวและกังวลที่ต้องดูแลผู้ป่วยที่ใส่สายยางให้อาหารทางจมูก จึงจัดทำแนวปฏิบัติทางการพยาบาลเรื่องการฝึกกลืนอย่างปลอดภัย เพื่อให้ผู้ป่วยกลืนได้เองโดยไม่ต้องใส่สายยางให้อาหารทางจมูกที่ส่งผลต่อระดับการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งต่อไปควรศึกษาผลการใช้แนวปฏิบัติทางการพยาบาลที่จัดทำขึ้นและนำการสอนแบบเสริมพลังอำนาจไปใช้กับผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่นๆ ต่อไป