สภาพปัญหาในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านอำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์: วิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา

ผู้แต่ง

  • กิตติภณ นามทวีชัยกุล โรงพยาบาลนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
  • กฤษณพงศ์ ลาภผล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชลบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ณัฐรดา แฮคำ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
  • สายสุนี มาประจวบ โรงพยาบาลนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์

คำสำคัญ:

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, โรคหลอดเลือดสมอง, สุขภาพชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านอำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างรวมทั้งหมด 28 คน โดยผู้ให้ข้อมูลถูกเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยยึดจุดมุ่งหมายของการศึกษาเป็นหลัก ได้แก่ ประธานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เจ้าหน้าที่คลินิกหมอครอบครัว ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน สามารถจำแนกสภาพปัญหาออกเป็น 4 ประเด็น ได้แก่ (1) ความรู้การป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ยังขาดความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง ทั้งด้านการป้องกัน ปัจจัยเสี่ยง อาการและอาการแสดง (2) แนวทางการประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ทราบว่าจะต้องติดต่อหน่วยงานใดเป็นอันดับแรก นอกจากนี้ยังขาดการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพระหว่างทีม (3) บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ขาดความมั่นใจและความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ของตนเอง และ (4) ความเชื่อมั่นของประชาชน การสื่อสารกับประชาชนไม่ชัดเจน หรือไม่เพียงพอส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชน ดังนั้น ควรมีการพัฒนาโปรแกรมที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน ความเข้าใจทางสุขภาพ การเข้าถึงข้อมูลสุขภาพและบริการสุขภาพ การโต้ตอบซักถามแลกเปลี่ยน ทักษะการตัดสินใจ การเปลี่ยนพฤติกรรม และการบอกต่อ เพื่อให้เกิดความสอดคล้องบทบาทหน้าที่ เพื่อให้เกิดแนวทางการปฏิบัติงานที่ได้มาตรฐาน เกิดความไว้วางใจของคนในชุมชน และสามารถเป็นต้นแบบ เพื่อปรับเปลี่ยนสุขภาพในชุมชน ได้อย่างยั่งยืนต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Stroke Organization. Global stroke fact sheet 2022 [Internet]. 2022 [cited 2024 Nov 3]. Available from: https://www.world-stroke.org/news-and-blog/news/wso-global-stroke-fact-sheet-2022

World Stroke Organization. Global stroke fact sheet 2022 [Internet]. 2022 [cited 2024 Nov 3]. Available from: https://www.world-stroke-academy.org/media/uploads/2022/02/World-Stroke-Organization-WSOGlobal-Stroke-Fact-Sheet-2022.pdf

Neurological Information Center. Statistics [Internet]. 2023 [cited 2024 Aug 10]. Available from: https://neuronetworks.org/?cat=11

Wang J, Sun Y, Guo X, Zhang Z, Liang H, Zhang T. The effect of stroke on the bone mineral density: a systematic review and meta-analysis. Journal of Nutrition Health and Aging 2024;28(4):1-8.

Abram SJ, Tsay JS, Yosef H, Reisman DS, Kim HE. The detrimental effect of stroke on motor adaptation. Neurorehabilitation and Neural Repair 2025;39(3):213-25.

Pellegrino L, Coscia M, Giannoni P, Marinelli L, Casadio M. Stroke impairs the control of isometric forces and muscle activations in the ipsilesional arm. Scientific Reports 2021; 11(1):1-18.

Lee PH, Yeh TT, Yen HY, Hsu WL, Chiu VJY, Lee SC. Impacts of stroke and cognitive impairment on activities of daily living in the Taiwan longitudinal study on aging. Scientific Reports 2021;11(1):1-9.

Butsing N, Voss JG, Keandoungchun J, Thongniran N, Griffin MTQ. Changes of health-related quality of life within 6 months after stroke by clinical and sociodemographic factors. Science Reports 2025;15(1):1-10.

Duong P, Egan M, Meyer MJ, Morrison T, Sauvé-Schenk K. The impact of stroke on employment income: a cohort study using hospital and income tax data in Ontario, Canada. Clinical Rehabilitation 2024;38(8):1109-17.

Le Bozec M, Tebeka S, Dubertret C, Sleurs D, Mhanna E, Le Strat Y. The association of stroke with mental and physical disorders in US adults: a nationally representative study. Journal of Psychiatric Research 2023;168:45-51.

กระทรวงสาธารณสุข. อัตราผู้ป่วยรายใหม่จากโรคหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 28 ก.พ. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://hdc.moph.go.th/brm/public/standard-report-detail/b184366d9fa112292f-8374184b21e1a8

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์. ระบบรายงานข้อมูลตัวชี้วัดจากฐานข้อมูลเพื่อกำกับติดตาม [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 28 ก.พ. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://hdcbr.moph.go.th/kpi_monitor/index2.php?floder=page&service=login_moph

สมศักดิ์ เทียมเก่า. สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง. วารสารประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย 2563;37(4):54-60.

สุภาวดี นพรุจจินดา, ปุรินทร์ ศรีศศลักษณ์, สุนิสา จันทร์แสง, จตุพงษ์ พันธ์วิไล. ประสิทธิผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยง: การประยุกต์ใช้แนวคิด สบช.โมเดล. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2567;42(2):1-15.

สมบัติ ทั่งทอง. การพัฒนารูปแบบการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก 2567;11(2):1-16.

นฤมล ละครสี. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีภาวะเสี่ยงสูง. วารสารสหเวชศาสตร์และสุขภาพชุมชน 2567;1(1):44-58.

ณฐา เชียงปิ๋ว, วราภรณ์ บุญเชียง, ศิวพร อึ้งวัฒนา. ผลของการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเกี่ยวกับการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารพยาบาลสาร 2561;45(1):87-99.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือ อสม. ยุคใหม่. นนทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2564.

สุชาดา อินทรกำแหง ณ ราชสีมา, สมตระกูล ราศิริ, ธิติรัตน์ ราศิริ. บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขไทย. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา 2564;7(2):80-97.

Farber M. The foundation of phenomenology: Edmund Husserl and the quest for a rigorous science of philosophy. New York: Routledge; 2017.

Turner R, Carlson L. Indexes of item-objective congruence for multidimensional items. Int J Test 2003;3:163-71.

ฉัตรทอง จารุพิสิฐไพบูลย์, นฤมล เปรมาสวัสดิ์, อารีย์รัตน์ เปสูงเนิน, นงณภัทร รุ่งเนย, ผุสดี ด่านกุล. แนวทางการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยง. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2563;30:74-89.

ไพรินทร์ พัสดุ, ดารุณี จงอุดมการณ์. การพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ในกลุ่มเสี่ยง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2563;13:179-95.

สุภาพร ศรีอุทัย. ผลของโปรแกรมพัฒนาพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง. Forthcoming [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 20 ม.ค. 2568]. แหล่งข้อมูล: hpc11.anamai.moph.go.th/th/owc-64/download/?did=225984&id=112142

อนุสร วุฒิกิจ, มัณฑนา มะโนรมย์, ศิริพร ปัญญา. การพัฒนารููปแบบการเข้าถึงระบบบริการทางด่วนสำหรับกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี 2566;21(2):80-97.

สุธิสา กรายแก้ว, ภัชลดา สุวรรณนวล, สุภาภรณ์ โสภา, พระครูธีรธรรมพิมล. บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านต่อการส่งเสริมสุขภาพประชาชน ตำบลขุนทะเล อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ 2563;7:69-81.

ฉวีวรรณ ศรีดาวเรือง, อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, เพ็ญนภา ศรีหริ่ง, วุฒิกุล ธนากาญจนภัคดี, บุบผา รักษานาม, วนิดา ศรีพรหมษา, และคณะ. การพัฒนาศักยภาพและการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในการจัดการสุขภาพชุมชน หลังการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข 2567;18(4):459-81.

นาฏยา นุชนารถ, ศิริชัย เพชรรักษ์, สุเทพ เชาวลิต. การพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร 2561;6:768-79.

สุพัตรา ศรีชุม. บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านตามการรับรู้และความคาดหวังของประชาชน ตำบลเสม็ด จังหวัดชลบุรี [ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560. 89 หน้า.

ชาญชัย จิวจินดา. รูปแบบการพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม. วารสารนวัตกรรมสังคม 2562;2:34-50.

ปรีชา สุวรรณทอง, ศุกร์ศิริ ปัสสาวัฒนะ, สิตรานันท์ เสมสฤษดิ์, สุรยุทธ สืบจากอินทร์, อารียา ภาคบุตร. การรับรู้และความคาดหวังของประชาชนต่อบทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในสถานการณ์ COVID-19 ในพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลบางทราย อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2565;15:15-29.

อารุจี ศักดิ์สวัสดิ์. คุณภาพการให้บริการของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในพื้นที่สถานการณ์ความไม่สงบ: กรณีศึกษาประชาชนในพื้นที่ตำบลโคกโพธิ์ อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย 2563;2:30–45.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-01-23

วิธีการอ้างอิง