ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการบริโภคผักปลอดภัยของประชาชนในตำบลตะกรบ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการบริโภค, ผักปลอดภัย, การส่งเสริมสุขภาพบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการบริโภคผักปลอดภัยของประชาชนในตำบลตะกรบ อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชน อายุระหว่าง 20–60 ปี จำนวน 407 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามที่ครอบคลุมองค์ประกอบความรอบรู้ด้านสุขภาพ 6 ด้าน และพฤติกรรมการบริโภคผักปลอดภัย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติวิเคราะห์ความสัมพันธ์และการถดถอยพหุคูณผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างจำนวน 407 คน มีอายุ 20–60 ปี มีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 3.24) และมีการบริโภคผักเป็นประจำ โดยร้อยละ 44.23 รับประทานผัก 6–7 วันต่อสัปดาห์ และร้อยละ 44.23 รับประทานผัก 4–5 วันต่อสัปดาห์ ทั้งนี้ กลุ่มตัวอย่างมีการบริโภคผักสุกเฉลี่ย 4.30 ทัพพีต่อวัน ซึ่งสูงกว่าการบริโภคผักดิบที่มีค่าเฉลี่ย 3.52 ทัพพีต่อวันจากการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า ตัวแปรด้านการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศเกี่ยวกับการบริโภคผักปลอดภัย เป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลสูงสุดต่อพฤติกรรม ($p < 0.05$) รองลงมา คือ การเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับการบริโภคผักปลอดภัย ($p < 0.05$) และแบบจำลองสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมได้ในระดับปานกลาง ($R^2 = 0.38$)ข้อค้นพบจากการศึกษาครั้งนี้ สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมการบริโภคผักปลอดภัย การสื่อสารสุขภาพ และการพัฒนานโยบายด้านอาหารปลอดภัยที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชน เพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชนในระยะยาว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับชุมชน. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ;
พัชรี สงวนสัตย์. พฤติกรรมการบริโภคผักของคนไทย. วารสารโภชนาการ 2561;52(1):20-7.
Velardo S. The nuances of health literacy, nutrition literacy, and food literacy. J Nutr Educ Behav 2015;47(4):385-9.
Diviani N, van den Putte B, Giani S, van Weert JCM. Low health literacy and evaluation of online health information:
a systematic review of the literature. J Med Internet Res 2015;17(5):e112.
อภิชาต อ่อนสลุง. การส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคผักปลอดภัยในชุมชนชนบท: กรณีศึกษาจังหวัดลำพูน. วารสารสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์
;4(1):53-63.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008;67(12):2072-8.
Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health:
a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health 2012;12:80.
ณัฐวุฒิ แสงประจักษ์, อินทิรา นุภักดิ์, สลิลทิพย์ วิชัยดิษฐ. พฤติกรรมการบริโภคผักปลอดภัยของประชาชนในชุมชนชนบท.
วารสารสาธารณสุขชุมชน 2562;10(2):45-58.
สุพัตรา จันทร์เสาร์, อวัสดา เครือจันทร์, ณัฐริกา สาขะญาณ. การศึกษาพฤติกรรมการบริโภคผักและผลไม้ของประชาชนในพื้นที่ชนบท
จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2563;13(3):112-25.
Yamane T. Statistics: an introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper and Row; 1973.
Chinn D. Critical health literacy: a review and critical analysis. Soc Sci Med 2011;73(1):60-7.
Ishikawa H, Takeuchi T, Yano E. Measuring functional, communicative, and critical health literacy among diabetic
patients. Diabetes Care 2008;31(5):4-9.
Paasche-Orlow MK, Wolf MS. The causal pathways linking health literacy to health outcomes. Am J Health Behav
;31(Suppl 1):S19-26.
ศิริพร ใจดี, สมพร แก้วคำ, อรทัย พุ่มจันทร์. ความรอบรู้ด้านอาหารปลอดภัยของประชาชนในชุมชนชนบทภาคใต้. วารสารสาธารณสุขชุมชน
;6(2):45-58.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
