การพัฒนาและตรวจสอบแบบประเมินทักษะทางวิชาชีพปฏิบัติการรักษาพยาบาลขั้นต้นสำหรับนักศึกษาพยาบาล: การวิจัยแบบผสมผสาน

บทคัดย่อ

พยาบาลเป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่มีบทบาทสำคัญในการให้การสนับสนุนและแก้ไขปัญหาสุขภาพ ทักษะทางวิชาชีพในรายวิชาปฏิบัติการรักษาพยาบาลขั้นต้นสำหรับนักศึกษาพยาบาลจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อการพัฒนา ดังนั้น หลักสูตรพยาบาลศาสตร์จึงมุ่งเน้นการพัฒนาบัณฑิตให้มีความรู้และทักษะทางวิชาชีพอย่างเหมาะสม การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบประเมินทักษะทางวิชาชีพการปฏิบัติการรักษาพยาบาลขั้นต้นสำหรับนักศึกษาพยาบาล และตรวจสอบคุณภาพด้านความเชื่อมั่นและความตรงของเครื่องมือ การวิจัยดำเนินการภายใต้กรอบแนวคิดการประเมินทักษะวิชาชีพด้านการรักษาพยาบาลขั้นต้น โดยพัฒนาแบบสอบถามเบื้องต้นจากการทบทวนวรรณกรรม การประชุมกลุ่มร่วมกับพยาบาลเลี้ยง นักศึกษา และอาจารย์ รวมทั้งการให้ข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญ การเก็บข้อมูลแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์พยาบาลเลี้ยง นักศึกษา และอาจารย์ และระยะที่ 2 การวิจัยเชิงปริมาณ โดยนำแบบประเมินที่ปรับปรุงแล้วไปทดสอบความเชื่อมั่นกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 184 คน ผลการศึกษาพบว่า ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจด้วยการหมุนแกนแบบวาริแมกซ์ (varimax rotation) พบว่า แบบประเมินประกอบด้วย 2 องค์ประกอบ รวม 11 ข้อ มีค่า Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) เท่ากับ 0.864 ค่าความแปรปรวนรวมคิดเป็นร้อยละ 56.43 และค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค (Cronbach’s α) ของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.75 องค์ประกอบทั้ง 2 ด้าน ได้แก่ (1) ทักษะการปฏิบัติการรักษาแบบองค์รวม ซึ่งประเมินการดูแลที่ครอบคลุมมิติกาย จิต สังคม และจิตวิญญาณ รวมถึงภาวะผู้นำและการทำงานเป็นทีม และ (2) ทักษะการรักษาโรคเบื้องต้น ซึ่งวัดสมรรถนะด้านการซักประวัติ การตรวจร่างกาย การวินิจฉัยและรักษาเบื้องต้น การให้คำปรึกษา และการปฏิบัติภายใต้กฎหมายและจริยธรรมวิชาชีพด้วยความไวทางวัฒนธรรม