การพัฒนาบทบาทด้านทันตสุขภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในเขตตำบลบ้านมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาบทบาทการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่มีภาวะ พึ่งพิงให้กับผู้ดูแลแบบเป็นทางการในระบบการดูแลระยะยาว ในเขตตำบลบ้านมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ใช้รูปแบบการวิจัยแบบมีส่วนร่วม มีกลุ่มเป้าหมายคือผู้ดูแลแบบ เป็นทางการ จำนวน 14 คน การศึกษามี 4 ระยะ ได้แก่ ระยะวางแผน ระยะปฏิบัติการ ระยะสังเกตผล และระยะสะท้อนผล การศึกษาเริ่มต้นด้วยการเก็บข้อมูลการทำงานด้านทันตสุขภาพของผู้ดูแลแบบ เป็นทางการในพื้นที่ ประมวลผลข้อมูล นำเสนอ และวางแผนการดำเนินการร่วมกับกลุ่มเป้าหมาย จาก นั้นจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการและฝึกปฏิบัติในชุมชน เป็นเวลา 3 เดือน เก็บข้อมูลผลการปฏิบัติโดย ใช้การสัมภาษณ์ แบบทดสอบความรู้ แบบวัดระดับทัศนคติ และแบบสอบถามการปฏิบัติงาน สะท้อนผล การศึกษาให้กับกลุ่มเป้าหมายผ่านกระบวนการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและ การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาทำให้เกิดความชัดเจนของบทบาทผู้ดูแล ในพื้นที่ หลังการปฏิบัติการ ผู้ดูแลร้อยละ 71.42 มีคะแนนความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูง อายุที่มีภาวะพึ่งพิงอยู่ในเกณฑ์สูง ($\text{Mean}=8.36, \text{SD}=1.41$) ร้อยละ 85.71 มีทัศนคติ ต่อความสำคัญของสุขภาพช่องปากในระดับสูง ร้อยละ 100 มีทัศนคติต่อการได้รับการสนับสนุนจาก สังคมในระดับสูง และร้อยละ 78.57 มีทัศนคติต่อการดูแลสุขภาพช่องปากผู้มีภาวะพึ่งพิงในระดับสูง การใช้กระบวนการการมีส่วนร่วมของเครือข่ายสุขภาพชุมชน ช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่สอดคล้อง ไปกับบริบทของการทำงานด้านทันตสาธารณสุขในพื้นที่ จึงมีความ เหมาะสมที่จะนำไปใช้อย่างต่อเนื่อง ในการพัฒนางานส่งเสริมทันตสุขภาพในระบบการดูแลระยะยาว