การพัฒนาคะแนนในการคัดกรองการวินิจฉัยแยกโรคระหว่างโรคเกาต์และข้ออักเสบติดเชื้อ ที่โรงพยาบาลหนองคาย

บทคัดย่อ

ผู้ป่วยที่มาด้วยข้ออักเสบเฉียบพลันต้องวินิจฉัยแยกโรคระหว่าง “โรคเกาต์” และ “ข้ออักเสบติดเชื้อ” เสมอ เนื่องจากมีลักษณะทางคลินิกที่คล้ายคลึงกันแต่การรักษาแตกต่างกัน โดยมาตรฐานในการวินิจฉัยคือการตรวจน้ำไขข้อ ซึ่งเป็นหัตถการที่ต้องอาศัยความชำนาญและทำได้ค่อนข้างลำบากในทางเวชปฏิบัติการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อระบุปัจจัยทางคลินิกและห้องปฏิบัติการที่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างโรคเกาต์และข้ออักเสบติดเชื้อ เพื่อนำมาพัฒนาเป็นคะแนนในการคัดกรองการวินิจฉัยแยกโรค เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง เก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่ พ.ศ. 2559–2567 วิเคราะห์เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างตัวแปร 2 โรค โดยใช้สถิติ Chi-square test และ multivariable binary logistic regression จากนั้นนำค่าสัมประสิทธิ์ของแต่ละตัวแปรมาพัฒนาเป็นระบบคะแนนพบตัวแปรที่สำคัญ 8 ตัวแปร ได้แก่โรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูงและ/หรือโรคหัวใจและหลอดเลือด ร่วมกันตั้งแต่ 1 โรคขึ้นไปเคยมีอาการข้ออักเสบมาก่อนเริ่มมีอาการภายใน 1 วันอาการไข้ข้ออักเสบที่โคนนิ้วหัวแม่เท้าข้ออักเสบที่ข้อเท้าระดับกรดยูริกในเลือดมากกว่า 5.88 มก./ดล.รวม 15 คะแนน แบ่งเป็น:High probability ($\ge 9$ คะแนน)Intermediate probability (5–8 คะแนน)Low probability ($\le 4$ คะแนน)โดยโอกาสเป็นโรคเกาต์เท่ากับร้อยละ 97.5, 55.8 และ 5.6 ตามลำดับ มีประสิทธิภาพในการวินิจฉัยโรคดีมาก $\text{AUC} = 0.926$ ($p < 0.001$, 95%CI 0.884–0.969) จัดเป็นเครื่องมือที่ง่าย นำไปใช้ได้จริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานพยาบาลที่มีข้อจำกัดในการตรวจน้ำไขข้อ ช่วยลดการวินิจฉัยที่ผิดพลาด และเพิ่มความรวดเร็วในการเริ่มต้นการรักษาอย่างเหมาะสม