ผลของการรักษาเสริมด้วยไฮโดรคอร์ติโซนต่ออัตราการเสียชีวิตและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากชุมชนชนิดรุนแรง: การทดลองแบบสุ่ม ในโรงพยาบาลนครพนม
คำสำคัญ:
ปอดอักเสบรุนแรง, ไฮโดรคอร์ติโซน, อัตราการเสียชีวิต, การทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม, การดูแลผู้ป่วยวิกฤติบทคัดย่อ
โรคปอดอักเสบเป็นปัญหาสำคัญทั่วโลก โดยเฉพาะโรคปอดอักเสบรุนแรงที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง เกิดจากการตอบสนองต่อการอักเสบที่ผิดปกติ ทำให้การทำงานของอวัยวะหลายระบบล้มเหลวนำไปสู่การเสียชีวิตการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุในโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากชุมชนชนิดรุนแรงที่ได้รับ การรักษาเสริมด้วยไฮโดรคอร์ติโซนเปรียบเทียบกับยาหลอกเป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มโดยมีกลุ่มเปรียบเทียบในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบรุนแรงที่เข้าเกณฑ์การวินิจฉัยปอดอักเสบชุมชนตามแนวทางของ ATS/IDSA ปี พ.ศ. 2562 ที่เข้ารับการรักษาในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรมและหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตระบบการหายใจ โรงพยาบาลนครพนม ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568ผู้ป่วย 84 คนได้รับการสุ่มเข้าร่วมการศึกษา แบ่งเป็น:กลุ่มไฮโดรคอร์ติโซน: 42 คนกลุ่มยาหลอก: 42 คนการวิเคราะห์หลักใช้วิธี per protocol จำนวน 37 และ 41 คน ตามลำดับผลการศึกษาพบว่า:ลักษณะทั่วไปของทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันการรักษาเสริมด้วยไฮโดรคอร์ติโซนสามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุในโรงพยาบาล, ลดอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุที่ 28 วัน, เพิ่มอัตราการถอดท่อช่วยหายใจสำเร็จที่ 14 วัน และลดระดับ C-reactive protein ได้มากกว่าอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก ($p < 0.05$)ไม่พบภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงจากการรักษาเสริมด้วยไฮโดรคอร์ติโซน ยกเว้น ภาวะน้ำตาลสูง (ร้อยละ 67.6 ในกลุ่มไฮโดรคอร์ติโซน เทียบกับร้อยละ 31.7 ในกลุ่มยาหลอก; $p < 0.05$)สรุป:การรักษาเสริมด้วยไฮโดรคอร์ติโซนในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากชุมชนชนิดรุนแรงช่วยลดอัตราการเสียชีวิตในโรงพยาบาล ลดอัตราการเสียชีวิตที่ 28 วัน เพิ่มอัตราการถอดท่อช่วยหายใจสำเร็จ และลดการอักเสบ โดยมีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยอย่างไรก็ตาม การศึกษานี้มีข้อจำกัดคือ เป็นการศึกษาในสถาบันเดียวที่มีขนาดตัวอย่างจำกัด และอัตราการเสียชีวิตในกลุ่มควบคุมต่ำกว่าค่าที่ใช้คำนวณขนาดตัวอย่าง ดังนั้น ในอนาคตควรมีการศึกษาในหลายสถาบันที่มีขนาดตัวอย่างมากขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
File TM, Ramirez JA. Community-acquired pneumonia. N Engl J Med 2023;389(7):632-41.
Vaughn VM, Dickson RP, Horowitz JK, Flanders SA. Community-acquired pneumonia. JAMA 2024;332(15):1282-95.
World Health Organization. The top 10 causes of death [Internet]. 2024 [cited 2024 Oct 27].
Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2568
[สืบค้นเมื่อ 27 ม.ค. 2569]. แหล่งข้อมูล: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2025/11/สถิติสาธารณสุข-2567_final.pdf
ณรงค์เดช บุตรวร. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้อที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนครพนม.
วารสารโรงพยาบาลนครพนม 2565;9(2):e257199.
Metlay JP, Waterer GW, Long AC, Anzueto A, Brozek J, Crothers K, et al. Diagnosis and treatment of adults with
community-acquired pneumonia, an official clinical practice guideline of the American Thoracic Society and Infectious
Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med 2019;200(7):e45–67.
Monton C, Ewig S, Torres A, El-Ebiary M, Filella X, Rano A, et al. Role of glucocorticoids on inflammatory response
in non-immunosuppressed patients with pneumonia. Eur Respir J 1999;14:218-20.
Kellum JA, Kong L, Fink MP, Weissfeld LA, Yealy DM, Pinsky MR, et al. Understanding the inflammatory cytokine response
in pneumonia and sepsis: results of the genetic and inflammatory markers of sepsis (GenIMS) study. Arch Intern Med
;167(15):1655-63.
Rhen T, Cidlowski JA. Anti-inflammatory action of glucocorticoids — new mechanisms for old drugs.
N Engl J Med 2005;353:1711-23.
Confalonieri M, Urbino R, Potena A, Piattella M, Parigi P, Puccio G, et al. Hydrocortisone infusion for severe
community-acquired pneumonia. Am J Respir Crit Care Med 2005;171:242-8.
Nafae RM, Ragab MI, Amany FM, Rashed SB. Adjuvant role of corticosteroids in the treatment of community-acquired
pneumonia. Egyptian J Chest Dis Tuberc 2013;62(3):439-45.
Garcia-Vidal C, Calbo E, Pascual V, Ferrer C, Quintana S, Garau J. Effects of systemic steroids in patients with severe
community-acquired pneumonia. Eur Respir J 2007;30(5):951-6.
Dequin PF, Meziani F, Quenot JP, Kamel T, Ricard JD, Badie J, et al. Hydrocortisone in severe community-acquired
pneumonia. N Engl J Med 2023;388(21):1931-41.
Lucinde RK, Gathuri H, Mwaniki P, Orindi B, Otieno EO, Mwakio S, et al. A pragmatic trial of glucocorticoids
for community-acquired pneumonia. N Engl J Med 2025;393(22):2187-97.
Saleem N, Kulkarni A, Snow TAC, Ambler G, Singer M, Arulkumaran N. Effect of corticosteroids on mortality and clinical
cure in community-acquired pneumonia. Chest 2023;163(3):484-97.
Torres A, Sibila O, Ferrer M, Polverino E, Menendez R, Mensa J, et al. Effect of corticosteroids on treatment failure among
hospitalized patients with severe community-acquired pneumonia and high inflammatory response.
JAMA 2015;313(7):677-86.
Meduri GU, Shih MC, Bridges L, Martin TJ, El-Solh A, Seam N, et al. Low-dose methylprednisolone treatment in critically
ill patients with severe community-acquired pneumonia. Intensive Care Med 2022;48:1009-23.
Honarmand K, Sirimaturos M, Hirshberg EL, Bircher NG, Agus MSD, Carpenter DL, et al. Society of Critical Care Medicine
guidelines on glycemic control for critically ill children and adults 2024. Crit Care Med 2024;52(4):e161-81.
Cheng M, Pan ZY, Yang J, Gao YD. Corticosteroid therapy for severe community-acquired pneumonia: a meta-analysi
Respir Care 2014;59(4):557-63.
Pitre T, Abdali D, Chaudhuri D, Pastores SM, Nei AM, Annane D, et al. Corticosteroids in community acquired bacterial
pneumonia. J Gen Intern Med 2023;38(11):2593-606.
See XY, Wang TH, Chang YC, Lo J, Liu WT, Choo CYW, et al. Impact of different corticosteroids on severe
community-acquired pneumonia. BMJ Open Respir Res 2024;11:e002141.
Ceccato A, Russo A, Barbeta E, Oscanoa P, Tiseo G, Gabarrus A, et al. Real-world corticosteroid use in severe pneumonia.
Crit Care 2021;25(1):432.
Cheema HA, Musheer A, Ejaz A, Paracha AA, Shahida A, Rehman MEU, et al. Efficacy and safety of corticosteroids
for the treatment of community-acquired pneumonia. J Crit Care 2024;80:154507.
Pitre T, Pauley E, Chaudhuri D, Saha R, Rudd KE, Villar J, et al. Corticosteroids for adult patients hospitalised with
non-viral community-acquired pneumonia. Intensive Care Med 2025;51:917–29.
Jiang S, Liu TC, Hu YX, Li RW, Di X, Jin X, et al. Efficacy and safety of glucocorticoids in the treatment of severe
community-acquired pneumonia. Medicine 2019;98(26):e16239.
Williams DM. Clinical pharmacology of corticosteroids. Respir Care 2018;63(6):655–70.
Sibila O, Agustí C, Torres A. Corticosteroids in severe pneumonia. Eur Respir J 2008;32(2):259-64.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

