ประสิทธิผลในการไล่แมลงวันบ้าน (Musca domestica) ของน้ำมันหอมระเหย 8 ชนิด

บทคัดย่อ

แมลงวันบ้าน (Musca domestica) มักก่อความรำคาญและเป็นพาหะนำเชื้อโรคหลายชนิดมาสู่คน เช่น แบคทีเรียโปรโตซัว ไวรัสและปรสิต เชื้อโรคเหล่านี้สามารถก่อให้เกิดโรคต่างๆ ในคนได้ การศึกษาเกี่ยวกับวิธีควบคุมประชากรของแมลงวันโดยการใช้สารไล่แมลงจึงเป็นสิ่งที่จำเป็น แต่ยังคงมีการศึกษากันน้อย นอกจากนี้ การใช้สารเคมีในการกำจัดแมลงวันอาจส่งผลเสียและอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ได้ หรืออาจก่อให้เกิดการดื้อต่อสารเคมีของแมลงวันและอาจมีการตกค้างทำให้เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น น้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพรจึงน่าจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการนำมาทดแทนการใช้สารเคมี เนื่องจากมีความเป็นพิษต่ำต่อมนุษย์และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของน้ำมันหอมระเหย 8 ชนิด (โหระพา ตะไคร้หอม กานพลู ยูคาลิปตัสตะไคร้ต้น มะกรูด ขิง และกระชาย) ในการไล่แมลงวันบ้านในระดับห้องปฏิบัติการ โดยการดัดแปลงวิธีทดสอบของ SOP13-02-312 (การทดสอบประสิทธิผลของผลิตภัณฑ์ไล่แมลงวันในตู้ Pcet Grady chamber) ฝ่ายชีววิทยาและ-นิเวศวิทยา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข โดยประเมินผลการทดสอบประสิทธิผลการไล่แมลงวันของน้ำมันหอม-ระเหยภายในเวลา 4 ชั่วโมงของการทดสอบ รายงานเป็นค่าเฉลี่ยของอัตราการไล่ซึ่งแสดงค่าในรูปร้อยละและวิเคราะห์ผลทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่นที่ 95% โดยใช้ One-way ANOVA ผลการศึกษาพบว่า ที่ความเข้มข้น 15% มีน้ำมันหอมระเหย 6 ชนิด ที่มีประสิทธิผลไล่แมลงวันบ้านได้มากกว่าร้อยละ 80.0 ได้แก่ โหระพา ตะไคร้หอม กานพลูยูคาลิปตัส ตะไคร้ต้น และมะกรูด นอกจากนี้ ยังพบว่าน้ำมันหอมระเหยโหระพา และตะไคร้หอมที่ความเข้มข้น 15% มีประสิทธิผลดีที่สุดในการไล่แมลงวันบ้าน เมื่อวิเคราะห์ประสิทธิผลในการไล่แมลงวันของน้ำมันหอมระเหยทั้ง 8ชนิดที่ระดับความเข้มข้นที่ 59, 109, 15% มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่นที่ 95%นอกจากนี้พบว่าน้ำมันหอมระเหยโหระพาที่ความเข้มข้น 15% มีประสิทธิผลดีที่สุดในการไล่แมลงวันบ้าน และพบว่าไม่แตกต่างจากน้ำมันหอมระเหยตะไคร้หอมที่ความเข้มข้นที่ 15% อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่นที่ 95%กล่าวคือ น้ำมันหอมระเหยโหระพาที่ความเข้มข้น 15% มีประสิทธิผลดีที่สุดในการไล่แมลงวันบ้าน สรุปผลได้ว่า น้ำมันหอมระเหยโหระพามีศักยภาพที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในการควบคุมและป้องกันโรคที่มีแมลงวันเป็นพาหะนำโรคเพื่อความปลอดภัยต่อมนุษย์และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมต่อไป