บทบาทของพระอธิการเอนก มหาวีโร ต่อการใช้พืชสมุนไพรในชุมชนบ้านเจียง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยกรณีศึกษา (case study) มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาแนวคิด วิธีใช้และวิธีการ จัดการแหล่งทรัพยากรพืชสมุนไพรเพื่อดูแลสุขภาพชุมชนโดยเลือกพระอธิการเอนก มหาวีโร เจ้าอาวาสวัดเจียงอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นกรณีศึกษาเก็บข้อมูลโดยเข้าไปสังเกตการณ์ สัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่ม หมอพื้นบ้าน ชุมชน บุคลากรแพทย์แผนไทยโรงพยาบาลแม่แจ่ม และเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชมรมหมอพื้นบ้านอำเภอแม่แจ่มอย่างใกล้ชิดและไม่เป็นทางการ อีกทั้งศึกษาจากเอกสารที่มีอยู่ ในระหว่าง เดือน ธันวาคม 2547 ถึงเดือน มีนาคม 2550 โดยใช้ระเบียบการวิจัยเชิงคุณภาพในรูปแบบกรณีศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาโดยใช้หลักปรัชญาแนวคิดเรื่องภูมิปัญญา การดูแลสุขภาพแบบพื้นบ้านที่เน้นการพึ่งตนเองจากการศึกษาพบว่า พระอธิการเอนกมีบทบาทต่อชุมชนในหลายด้านคือ เป็นผู้นำจิตวิญญาณและวัฒนธรรม ชุมชน การอนุรักษ์และภูมิปัญญาการใช้สมุนไพร และบทบาทต่อหมอพื้นบ้าน บทบาทของพระอธิการเอนกในด้านการใช้พืชสมุนไพร มีผลที่เป็นทังรูปธรรมและนามธรรมต่อการแสวงคำตอบของชุมชนเรื่องการดูแล สุขภาพในสภาวะที่สังคมดั้งเดิมกำลังเปลี่ยนแปลงสู่สังคมสมัยใหม่พบว่าปรัชญาการดำรงชีวิตและการ ทำงานของพระอธิการเอนกนั้นน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง และสามารถนำมาใช้ในการจัดการและทำงานเกี่ยวกับการใช้พืชสมุนไพรอย่างยั่งยืนในชุมชนไทยได้