การประเมินประสิทธิภาพชุดทดสอบเมทแอมเฟตามีนในปัสสาวะโดยวิธีทางเคมีและวิธีทางภูมิคุ้มกันวิทยา

บทคัดย่อ

ปัจจุบัน ยาบ้าหรือเมทแอมเฟตามีน ยังคงเป็นปัญหาสำคัญสำหรับสังคมไทยมีการแพร่ระบาดอย่างหนักในกลุ่มผู้ใช้แรงงานและนักเรียนนักศึกษา ชุดทดสอบสารเสพติดในปัสสาวะ เป็นเครื่องมือที่มีความสำคัญในการตรวจคัดกรอง เพื่อค้นหาผู้เสพ การศึกษาเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม 2553 ถึงเดือนกันยายน 2554 วัตถุประสงค์เพื่อที่จะทดสอบหาความไว ความจำเพาะ ความถูกต้อง และการเกิดผลบวกลวงของชุดทดสอบวิธีเทียบสี และชุดทดสอบหลักการภูมิคุ้มกันวิทยาต่างกัน 4 ยี่ห้อที่ใช้ในโรงพยาบาลนครนายก โดย 3 ยี่ห้อผลิตในประเทศ ส่วนอีก 1ยี่ห้อเป็นผลิตภัณฑ์นำเข้าจากต่างประเทศ เทียบกับวิธีมาตรฐาน Thin Layer Chromatography ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษานี้เป็นปัสสาวะส่งตรวจหายาบ้า จำนวน 900 ตัวอย่างผลการศึกษาพบว่าวิธีเทียบสีมีความไว ความจำเพาะ และความถูกต้อง ต่ำกว่าวิธีภูมิคุ้มกันวิทยา และผลบวกลวงของชุดทดสอบเทียบสีสูงกว่าชุดทดสอบภูมิคุ้มกันวิทยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ส่วนชุดทดสอบหลักการภูมิคุ้มกันวิทยา มีความไว ความจำเพาะ และความถูกต้อง อยู่ในเกณฑ์ที่สูงทั้ง 4 ยี่ห้อ โดย ชุดทดสอบที่เป็นผลิตภัณฑ์นำเข้าจากต่างประเทศ มีความไว ความจำเพาะ ความถูกต้อง สูงสุด คิดเป็นร้อยละ 99.49, 95.19 และ 98.00 ตามลำดับ การเกิดผลบวกลวงน้อยที่สุด คิดเป็นร้อยละ 4.81 ชุดทดสอบภูมิคุ้มกัน วิทยามีความถูกต้องแม่นยำสูงกว่าชุดทดสอบเทียบสี เพราะเป็นการทำปฏิกิริยาทางชีวเคมี ซึ่งมีความจำเพาะในการตรวจต่อสารเสพติด มากกว่าชุดทดสอบเทียบสี ที่เป็นเพียงการทำปฏิกิริยาทางเคมีของสารเสพติดกับ น้ำยาที่ใช้ทดสอบเท่านั้น นอกจากนี้วิธีเทียบสีมีค่า cut off 3,000 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ในขณะที่วิธีภูมิคุ้มกันวิทยา มีค่า cut off 1,000 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ทำให้วิธีเทียบสีมีความไวของการตรวจวัดต่ำกว่าวิธีภูมิคุ้มกันวิทยาการคัดเลือกชุดทดสอบมาใช้งาน ต้องประเมินคุณภาพของชุดทดสอบเทียบกับวิธีมาตรฐาน โดยเฉพาะการ จับกุมดำเนินคดีตามกฎหมาย และนำเข้ารับการบำบัดรักษา ชุดทดสอบที่มีความถูกต้องของผลตรวจสูง จะทำให้ผู้ปฏิบัติงานรายงานผลตรวจปัสสาวะอย่างมั่นใจ และหน่วยงานที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการตรวจคัดกรองสารเสพติดในปัสสาวะ ควรใช้ชุดทดสอบที่มีคุณภาพสูงอยู่ในเกณฑ์เดียวกัน