ผลการพัฒนาระบบบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิอำเภอเมืองพัทลุง

ผู้แต่ง

  • อารีรัตน์ ไชยรัตน์ โรงพยาบาลพัทลุง

คำสำคัญ:

หน่วยบริการปฐมภูมิ, การบริบาลทางเภสัชกรรม, โรคไตเรื้อรัง, การจัดการปัญหาจากการใช้ยา

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อผลการพัฒนาระบบบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง โดยพัฒนาระบบเฝ้าระวังในโปรแกรม JHCIS และระบบบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3-5 ที่เข้ารับบริการในหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ระหว่างวันที่ 11 พฤศจิกายน 2567 ถึง 11 พฤศจิกายน 2568 จำนวน 180 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกการบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง แบบประเมินความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับคนไทย และแนวทางการปรับขนาดยาตามไตในหน่วยบริการปฐมภูมิ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้จำนวน ร้อยละ และ Paired samples t-test ผลการศึกษา พบว่า การสร้างระบบเฝ้าระวังการใช้ยากลุ่มเสี่ยง การคัดกรองผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง และ  การค้นหาปัญหาจากการใช้ยา ทำให้สามารถป้องกันและแก้ไขปัญหาจากการใช้ยาในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังได้ ทำให้จำนวนเหตุการณ์ปัญหาการใช้ยาลดลงจาก 77 เหตุการณ์เหลือ 12 เหตุการณ์ และร้อยละของผู้ป่วยที่มีระดับความร่วมมือในการใช้ยาอยู่ในระดับดีเพิ่มขึ้นจาก ร้อยละ 86.67 เป็นร้อยละ 96.11 ส่วนอัตราการกรองของเสียของไตโดยประมาณเพิ่มขึ้นจาก 49.01±7.71 ml/min/1.73m² เป็น 50.99±8.64 ml/min/1.73m² แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 แสดงให้เห็นว่าผลการพัฒนาระบบบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ สามารถช่วยจัดการปัญหาการใช้ยาและช่วยชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังได้

เอกสารอ้างอิง

กันยารัตน์ พรหมคำแดง และฐิติพงศ์ ศิริลักษณ์. (2565). ผลลัพธ์ทางคลินิกของการบริบาลเภสัชกรรมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่.วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 3(1), 1-19.

กมลชนก จงวิไลเกษม และสงวน ลือเกียรติบัณฑิต. (2562). การพัฒนาแบบวัดความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับคนไทย. วารสารเภสัชกรรมไทย, 13(1), 17-30.

นพดล พลานุกูลวงศ์ และธนเทพ วณิชยากร. (2565). ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยใช้รูปแบบการจัดการผู้ป่วยรายกรณีต่อการชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 10(3), e261398.

บุญรักษ์ ฉัตรรัตนกุลชัย. (2562). การบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่บ้านโดยเภสัชกรครอบครัวเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอเก้าเลี้ยว จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 16(3), 87-95.

ภาณุมาศ ญาณเวทย์สกุล. (13 มีนาคม 2568). หมั่นดูแลไต ใส่ใจคัดกรอง ป้องกันโรคไต. สำนักสื่อสารความเสี่ยง กรมควบคุมโรค. https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news.

โรงพยาบาลพัทลุง (2567). รายงานบริบาลเภสัชกรรมคลินิกไตเรื้อรัง [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. กลุ่มงานเภสัชกรรม, โรงพยาบาลพัทลุง.

ลัดดาวัลย์ พิมพการ. (2566). ผลการพัฒนาการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะ 1 - 4 โรงพยาบาลพรหมคีรี. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 3(1), 84 – 97.

วิศนีย์ โรจนอุไร. (2561). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับปัญหาการใช้ยาไม่เป็นไปตามคำสั่งแพทย์ในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มารับการรักษาที่คลินิกเฉพาะโรค คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง, 62(3), 193 – 208.

สุภร บุษปวนิช และพงศ์ศักดิ์ ด่านเดชา. (2549). พฤติกรรมการใช้ยาไม่เหมาะสมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. สงขลานครินทร์เวชสาร. 24(4), 281-287.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพัทลุง. (2566). สรุปรายงาน service plan สาขาไต พ.ศ. 2566 [ออนไลน์]. ฐานข้อมูล Health Data Center (HDC). https://hdcservice.moph.go.th

อรทัย พัฒนมงคล และดุสิต จันทราชา. (2561). ความคุ้มค่าของการให้บริบาลทางเภสัชกรรมเพื่อการชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยนอกโรคไตเรื้องรังร่วมกับโรคเบาหวาน ณ โรงพยาบาลแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี. วารสารไทยไภษัชยนิพนธ์, 13(1), 53-67.

Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using GPower 3.1: Tests for correlation and regression analyses*. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-03

วิธีการอ้างอิง