ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อการควบคุมโรคและการกลับเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ได้

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การควบคุมโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่ดีเป็นปัญหาสำคัญของระบบสุขภาพ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่รับยาต่อเนื่องที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลซึ่งอาจเกิดช่องว่างในการติดตามและแก้ไขปัญหาจากการใช้ยา

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบไร้รอยต่อ ต่อการควบคุมโรคและการกลับเข้ารักษาแบบผู้ป่วยในในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ได้

วิธีวิจัย: การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (quasi-experimental research) ชนิดวัดผลก่อน-หลังในกลุ่มเดียว (one-group pretest–posttest) โดยเก็บข้อมูลแบบไปข้างหน้า (prospective study) เพื่อประเมินผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมร่วมกับโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อการควบคุมโรคและการกลับเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมโรคไม่ได้

ผลการวิจัย: พบว่าระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (hemoglobin A1c; HbA1c) ลดลงจากร้อยละ 8.51 ± 1.17 เป็น 7.32 ± 1.01 (p-value < 0.0001) ความดันโลหิต systolic ลดลงจาก 142.92 ± 9.30 เป็น 130.03 ± 10.72 mmHg (p-value < 0.001) และ diastolic ลดลงจาก 76.98 ± 9.10 เป็น 70.42 ± 8.11 mmHg (p-value < 0.001) ระดับ total cholesterol ลดลงจาก 182.53 ± 46.14 เป็น 165.68 ± 30.67 mg/dL (p-value = 0.003) และ low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C) ลดลงจาก 100.85 ± 27.90 เป็น 88.36 ± 22.82 mg/dL (p-value = 0.001) ระดับ fasting plasma glucose (FPG) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญตามช่วงเวลา (p-value < 0.001) การกลับเข้ารักษาแบบผู้ป่วยในจากภาวะน้ำตาลผิดปกติลดลงจาก 15 ครั้ง (14 ราย; ร้อยละ 21.20) ในช่วง 12 เดือนก่อนการศึกษา เหลือ 1 ครั้ง (1 ราย; ร้อยละ 1.52) หลังการศึกษา พบปัญหาจากการใช้ยา 136 เหตุการณ์ แก้ไขได้ทั้งหมดหรือบางส่วนร้อยละ 69.85 ผู้ป่วยมีความพึงพอใจต่อบริการในระดับมากที่สุด (4.81 ± 0.32) โดยหัวข้อที่ได้คะแนนสูงสุดคือการช่วยเหลือทันทีเมื่อมีปัญหา

สรุปผล: การบริบาลทางเภสัชกรรมแบบไร้รอยต่อช่วยปรับปรุงการควบคุมโรคและลดการกลับเข้ารักษาแบบผู้ป่วยในได้อย่างมีนัยสำคัญทางคลินิก