ความชุก ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต และปัจจัยที่มีผลต่อภาวะเครียดของบุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลชุมแพ อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง

บทคัดย่อ

ภาวะเครียดในบุคลากรสาธารณสุขเป็นปัญหาสุขภาพจิตสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพการบริการ โดยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตเป็นปัจจัยป้องกัน การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุก ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเครียดของบุคลากรสาธารณสุข โรงพยาบาลชุมแพ จังหวัดขอนแก่น กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรสาธารณสุข จำนวน 310 คน สุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิร่วมกับวิธีอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและแบบวัดความเครียด (SPST-20) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-Square, Pearson's Correlation Coefficient, One-Way ANOVA, Independent Samples t-test, Multiple logistic regression ผลการศึกษาพบว่า บุคลากรมีภาวะเครียดระดับสูงถึงรุนแรง ร้อยละ 49.4 และความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตส่วนใหญ่อยู่ในระดับมีปัญหา ร้อยละ 49.4 บุคลากรที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตระดับไม่เพียงพอ มีโอกาสเกิดภาวะเครียด (AOR = 5.93, 95% CI = 1.93 - 18.22) และระดับมีปัญหา มีโอกาสเกิดภาวะเครียด (AOR = 4.10, 95% CI = 2.37 - 7.10) เมื่อเทียบกับบุคลากรที่มีระดับเพียงพอ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) นอกจากนี้ ปัจจัยด้านอายุ ประสบการณ์ทำงาน ความเพียงพอของรายได้ สภาพแวดล้อมการทำงาน และสวัสดิการ/ค่าตอบแทน แตกต่างกัน มีภาวะเครียดที่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุป บุคลากรสาธารณสุขเกือบครึ่งหนึ่งมีภาวะเครียดระดับสูง โดยความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตระดับต่ำมีโอกาสเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเครียด หน่วยงานควรส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตควบคู่กับการปรับปรุงสิ่งแวดล้อมและสวัสดิการในองค์กร