การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลันที่รับการรักษาด้วยวิธีผ่านสายสวนหลอดเลือดสมอง

ผู้แต่ง

  • อภิญญา พวงเงิน โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์

คำสำคัญ:

โรคหลอดเลือดสมองอุดตัน, การรักษาผ่านสายสวนหลอดเลือดสมอง, บทบาทพยาบาล

บทคัดย่อ

โรคหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลัน เป็นโรคทางประสาทที่มีความรุนแรงซึ่งเนื้อสมองถูกทำลายอย่างเฉียบพลัน ส่งผลให้มีความผิดปกติของระบบประสาทแบบทันทีทันใด มีอัตราการตายสูงและเป็นสาเหตุความพิการที่รุนแรง การรักษาด้วยวิธีผ่านสายสวนหลอดเลือดสมอง ในกรณีฉุกเฉินถือเป็นแนวทางมาตรฐานทางเลือกหนึ่งที่มีความสำคัญในการลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน ความพิการ และอัตราการตาย ในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลันที่บริเวณเส้นเลือดขนาดใหญ่หรือในผู้ป่วยที่มีข้อห้ามของการใช้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ โดยช่วงเวลาที่เหมาะสมในการรักษา คือ 6 ชั่วโมงหลังจากมีอาการ

กรณีศึกษาเป็นผู้ป่วยหญิงไทย รูปร่างอ้วน อายุ 39 ปี เข้ารับการรักษาด้วยอาการสำคัญ 1 ชั่วโมงก่อนมาโรงพยาบาล ผู้ป่วยมีอาการพูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง ร่วมกับแขนขาข้างขวาอ่อนแรง และจากผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หลอดเลือดสมอง แพทย์ให้การวินิจฉัยโรคผู้ป่วยมีภาวะหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลันที่ตำแหน่งของหลอดเลือดแดงขนาดใหญ่ และพิจารณาให้การรักษาด้วยวิธีผ่านสายสวนหลอดเลือดสมองในเวลาที่รวดเร็ว ซึ่งในกรณีศึกษาผู้ป่วยรายนี้ได้รับการดูแลทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ ในเรื่องภาวะช็อกจากระบบประสาทจากการไหลเวียนของเลือดในสมองถูกขัดขวาง ภาวะช็อกจากการสูญเสียเลือดและสารน้ำจากการผ่าตัดที่มีกระบวนการที่ยุ่งยากและซับซ้อนใช้เวลาในการผ่าตัดนาน การใช้เครื่องช่วยหายใจและป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการใส่เครื่องช่วยหายใจ การป้องกันและติดตามภาวะเลือดออกจากการได้รับยาละลายลิ่มเลือด การดูแลแผลผ่าตัด การจัดการความปวด การดูแลสารน้ำและอิเล็กโตรไลต์ให้สมดุล การป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ และการฟื้นฟูทั้งด้านร่างกายและจิตใจ การให้ข้อมูลกับผู้ป่วยและญาติ รวมทั้งการเตรียมความพร้อมก่อนจำหน่าย ซึ่งผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างปกติ

คำสำคัญ: โรคหลอดเลือดสมองอุดตัน, การรักษาผ่านสายสวนหลอดเลือดสมอง, บทบาทพยาบาล

เอกสารอ้างอิง

วีรยุทธ ศรีทุมสุข, ชัยยุทธ โคตะรักษ์, สุภลักษณ์ นอใส, พรชัย จูลเมตต์. บทบาทพยาบาลในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันที่ได้รับการรักษาผ่านสายสวนหลอดเลือด. วารสารพยาบาลทหารบก. 2562;20(1):47–55.

American Stroke Association. Heart Disease and Stroke Statistics – At-a-Glance [Internet]. Dallas, TX: American Heart Association; 2020 [cited Sep 1]. Available from: https://www.heart.org/idc/ groups/ucm_470704.pdf

กิตติ เทียนขาว. โรคหลอดเลือดสมอง. เชียงใหม่: คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2565.

ปริมล หงส์ศรี. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมเพื่อการจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลของผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง. เชียงใหม่: พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2560.

สมหวัง โรจนะ. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตกจากภาวะความดันโลหิตสูง. นนทบุรี: สมาคมพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอกแห่งประเทศไทย; 2563.

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์. แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสำหรับพยาบาลทั่วไป. กรุงเทพฯ: ธนาเพรส; 2558.

ประมุข มุทิรางกุร. ภาวะฉุกเฉินโรคหลอดเลือดสมอง. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อักษรสัมพันธ์; 2559.

กลุ่มงานสารสนเทศทางการแพทย์ โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. ข้อมูลสถิติทางการแพทย์ ประจำปี 2565-2567. นครสวรรค์: โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์; 2568.

พรศิริ พันธสี. กระบวนการพยาบาล & แบบแผนสุขภาพ การประยุกต์ใช้ทางคลินิก. พิมพ์ครั้งที่ 2. สมุทรปราการ: พิมพ์อักษร; 2557.

ฟาริดา อิบราฮิม. ปฏิบัติการพยาบาลตามกรอบทฤษฏีทางการพยาบาล. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล; 2561.

วิจิตรา กุสุมภ์. การพยาบาลผู้ป่วยวิกฤต: แบบองค์รวม. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: สหประชาพาณิชย์; 2560.

Gordon M. Nursing diagnosis: Process and Application. New York: McGraw-Hill; 1994.

Linton AD. Introduction to Medical–Surgical Nursing. 5th ed. San Antonio: Elsevier; 2018.

Puderbaugh S, Weyland S, Andrea S. Medical – Surgical Nursing Care Planning Guides. America: United States; 2017.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-12

วิธีการอ้างอิง

พวงเงิน อภิญญา. 2026. “การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลันที่รับการรักษาด้วยวิธีผ่านสายสวนหลอดเลือดสมอง”. Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3 23 (1). Nakhonsawan Thailand. https://thaidj.org/index.php/smj/article/view/16835.

ฉบับ

บท

รายงานผู้ป่วย (Case Report)