ผลลัพธ์ทางคลินิกของการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้องในโรงพยาบาลปราสาท

ปิยะณัฐ  ศุภลักษณ์

ผู้แต่ง

ปิยะณัฐ ศุภลักษณ์ โรงพยาบาลปราสาท

คำสำคัญ:

การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง, นิ่วในถุงน้ำดี, ผลลัพธ์ทางคลินิก, การผ่าตัดแผลเล็ก

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลลัพธ์ทางคลินิกของการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้องและเปรียบเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิดในโรงพยาบาลปราสาท จังหวัดสุรินทร์

วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบสังเกตการณ์ย้อนหลังโดยทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดถุงน้ำดีระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2566 ถึงมีนาคม พ.ศ. 2568 จำนวน 80 ราย แบ่งเป็นกลุ่มผ่าตัดแบบส่องกล้อง 58 ราย และแบบเปิด 22 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วย independent t-test, Mann-Whitney U test, chi-square test หรือ Fisher's exact test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value<0.05

ผลการศึกษา: กลุ่มผ่าตัดแบบส่องกล้องมีอัตราการเปลี่ยนวิธีการผ่าตัดร้อยละ 10.3 โดยสาเหตุหลักมาจากการยึดติด (ร้อยละ 6.9) แม้การผ่าตัดแบบส่องกล้องจะใช้เวลาผ่าตัดนานกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (103.5±42.1 เทียบกับ 34.9±21.2 นาที, p-value <0.01) แต่มีปริมาณการเสียเลือดน้อยกว่า (ค่ามัธยฐาน 5 เทียบกับ 50 มิลลิลิตร, p-value <0.01) การใช้ยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์น้อยกว่า (ค่ามัธยฐาน 0 เทียบกับ 10 มิลลิกรัม, p-value <0.01) และระยะเวลานอนโรงพยาบาลสั้นกว่า (ค่ามัธยฐาน 3 เทียบกับ 4 วัน, p-value <0.01) ภาวะแทรกซ้อนไม่แตกต่างกันระหว่างสองกลุ่ม (ร้อยละ 12.1 เทียบกับ 9.1, p-value =0.72)

สรุป: การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้องในโรงพยาบาลปราสาทมีผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีกว่าการผ่าตัดแบบเปิดในด้านการเสียเลือดน้อย ความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อย และการฟื้นตัวเร็ว แสดงให้เห็นว่าโรงพยาบาลขนาดกลางสามารถให้บริการผ่าตัดแบบส่องกล้องได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

คำสำคัญ: การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง, นิ่วในถุงน้ำดี, ผลลัพธ์ทางคลินิก, การผ่าตัดแผลเล็ก

เอกสารอ้างอิง

Stinton LM, Shaffer EA. Epidemiology of gallbladder disease: cholelithiasis and cancer. Gut Liver. 2012;6(2):172.

Wang X, Yu W, Jiang G, Li H, Li S, Xie L, et al. Global epidemiology of gallstones in the 21st century: a systematic review and meta-analysis. Clin Gastroenterol Hepatol. 2024;22(8):1586-95.

Prathnadi P, Miki M, Suprasert S. Incidence of cholelithiasis in the northern part of Thailand. J Med Assoc Thai. 1992;75(8):462-70.

Patrick G, Jackson B, Stephen B. Evans, “Biliary System,” in Sabiston Textbook of Surgery: The Biological Basis of Modern Surgical Practice. 20th, editor. Courtney M. Townsend Jr: Philadelphia: Elsevier; 2017.

Reynolds Jr W. The first laparoscopic cholecystectomy. JSLS. 2001;5(1):89.

Hendolin HI, Pääkkönen ME, Alhava EM, Tarvainen R, Kemppinen T, Lahtinen P. Laparoscopic or open cholecystectomy: a prospective randomised trial to compare postoperative pain, pulmonary function, and stress response. Eur J Surg. 2000;166(5):394-9.

Kalata S, Thumma JR, Norton EC, Dimick JB, Sheetz KH. Comparative safety of robotic-assisted vs laparoscopic cholecystectomy. JAMA surg. 2023;158(12):1303-10.

Cuschieri A, Dubois F, Mouiel J, Mouret P, Becker H, Buess G, et al. The European experience with laparoscopic cholecystectomy. Am J Surg. 1991;161(3):385-7.

Cohen MM, Young W, Thériault ME, Hernandez R. Has laparoscopic cholecystectomy changed patterns of practice and patient outcome in Ontario? CMAJ. 1996;154(4):491.

Cuschieri A. Laparoscopic cholecystectomy. J R Coll Surg of Edinb. 1999;44(3):187-92.

Mosimann F. Laparoscopic cholecystectomy has become the new gold standard for the management of symptomatic gallbladder stones. Hepatogastroenterology. 2006;53(69):1.

Sain AH. Laparoscopic cholecystectomy is the current" gold standard" for the treatment of gallstone disease. Ann Surg. 1996;224(5):689.

Manakijsirisuthi W. Outcomes of Day-Case Laparoscopic Cholecystectomy: A 55 Cases Report. Journal of the Association of General Surgeons of Thailand under the Royal of Patronage of HM the King. 2022;7(3):125-34.

Nimmanwutthipong T, Pantabodekorn W, Manojun K. Recommendations for Developing One-Day Surgery and Minor Surgery Service Systems (ODS&MIS) 2023. Medical Academic Division, Department of Medical Services: Ministry of Public Health; 2023.

Teerawattananon Y, Mugford M. Is it worth offering a routine laparoscopic cholecystectomy in developing countries? A Thailand case study. Cost Eff Resour Alloc. 2005;3(1):10.

Club SS. A prospective analysis of 1518 laparoscopic cholecystectomies. N Engl J Med. 1991;324(16):1073-8.

Livingston EH, Rege RV. A nationwide study of conversion from laparoscopic to open cholecystectomy. Am J Surg. 2004;188(3):205-11.

Karayiannakis AJ, Polychronidis A, Perente S, Botaitis S, Simopoulos C. Laparoscopic cholecystectomy in patients with previous upper or lower abdominal surgery. Surg Endosc. 2004;18(1):97-101. Doi:10.1007/s00464-003-9001-4.

Akulwar A, Kamble A, Bhatt N, Mahakalkar C. A comparative analysis between laparoscopic and open cholecystectomy at a tertiary care hospital in patients with acute cholecystitis. Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology. 2021;15(3):894-9.

Moore MJ, Bennett CL. The learning curve for laparoscopic cholecystectomy. The Southern Surgeons Club. Am J Surg. 1995;170(1):55-9. Doi:10.1016/s0002-9610(99)80252-9.

McMahon AJ, Russell IT, Ramsay G, Sunderland G, Baxter JN, Anderson JR, et al. Laparoscopic and minilaparotomy cholecystectomy: a randomized trial comparing postoperative pain and pulmonary function. Surgery. 1994;115(5):533-9.

Barkun JS, Barkun AN, Sampalis JS, Fried G, Taylor B, Wexler MJ, et al. Randomised controlled trial of laparoscopic versus mini cholecystectomy. The McGill Gallstone Treatment Group. Lancet. 1992;340(8828):1116-9. Doi:10.1016/0140-6736(92)93148-g.

Kiviluoto T, Siren J, Luukkonen P, Kivilaakso E. Randomised trial of laparoscopic versus open cholecystectomy for acute and gangrenous cholecystitis. Lancet. 1998;351(9099):321-5.

Shea JA, Healey MJ, Berlin JA, Clarke JR, Malet PF, Staroscik RN, et al. Mortality and complications associated with laparoscopic cholecystectomy: a meta-analysis. Ann Surg. 1996;224(5):609-20.

Strasberg SM, Hertl M, Soper NJ. An analysis of the problem of biliary injury during laparoscopic cholecystectomy. J Am Coll Surg. 1995;180(1):101-25.