ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อพฤติกรรมสุขภาพช่องปากของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 โรงเรียนวัดโพธิ์ (ผักไห่วิทยาคาร)

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมต่อพฤติกรรมสุขภาพช่องปากของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 โรงเรียนวัดโพธิ์ (ผักไห่วิทยาคาร)

วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว (One-group pretest–posttest design) ในเด็กนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6

ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างนักเรียนเข้าร่วมการวิจัยทั้งหมด 70 คน โดยมีข้อมูลด้านสุขอนามัยช่องปากและสถานะฟันผุครบถ้วนจำนวน 63 คน หลังการเข้าร่วมโปรแกรม นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (3.9±0.8 เป็น 4.5±0.79, p-value<0.01) ในขณะที่คะแนนด้านทัศนคติ (2.6±0.9 เป็น 2.9±0.8, p=0.06) และพฤติกรรม (16.2±3.8 เป็น 16.9±2.9, p-value=0.22) ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่าเฉลี่ยดัชนีคราบจุลินทรีย์ Simplified Oral Hygiene Index (OHI-S) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังการเข้าร่วมโปรแกรม จาก 1.9±0.5 เป็น 1.2±0.4 (p-value<0.01) ในทุกระดับชั้นเรียน

สรุป: โปรแกรมสุขศึกษาที่บูรณาการการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครอง และผู้นำนักเรียน แสดงประสิทธิผลชัดเจนในการพัฒนาสถานะอนามัยช่องปากของนักเรียนชั้นประถมศึกษา โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของคะแนนความรู้และการลดลงของค่าเฉลี่ยคราบจุลินทรีย์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ทัศนคติ พฤติกรรม ไม่พบความแตกต่างที่มีนัยสำคัญ ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าแนวทางการมีส่วนร่วมเชิงรุกหลายฝ่ายมีศักยภาพในการยกระดับพฤติกรรมสุขภาพช่องปากของเด็กนักเรียน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปากในโรงเรียน

คำสำคัญ: สุขภาพช่องปาก, นักเรียนประถมศึกษา, การมีส่วนร่วม