ปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการเกิดโรคผื่นแพ้สัมผัส (Contact dermatitis) ของผู้ที่ทำงานสัมผัสน้ำ

อาภาศิริ  แต่งประกอบ

ผู้แต่ง

อาภาศิริ แต่งประกอบ โรงพยาบาลสุรินทร์

คำสำคัญ:

โรคผื่นแพ้สัมผัส, งานสัมผัสน้ำ, โรงงานเชือดสุกร, อาชีวอนามัย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคผื่นแพ้สัมผัสจากการทำงานสัมผัสน้ำในพนักงานโรงงานเชือดและชำแหละสุกรแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์

วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางในพนักงานทั้งหมด 75 คน โดยใช้แบบสอบถามที่ดัดแปลงจาก Nordic Occupational Skin Questionnaire และการตรวจร่างกายโดยแพทย์อาชีวเวชกรรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ไคสแควร์ และการถดถอยโลจิสติกพหุคูณ

ผลการศึกษา: พบผื่นผิวหนังจากการตรวจร่างกายร้อยละ 37.3 โดยวินิจฉัยเป็นโรคผื่นแพ้สัมผัสจากการทำงาน (occupational contact dermatitis) ร้อยละ 26.7 และโรคผิวหนังจากการสัมผัสน้ำ (wet work dermatitis) ร้อยละ 10.7 ปัจจัยทำนายที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การทำงานในแผนกที่มีการสัมผัสน้ำสูง (AOR=12.00, 95% CI: 1.40-102.85), อายุงาน ≥1 ปี (AOR=5.98, 95% CI: 1.75-20.47), การสัมผัสน้ำ ≥2 ชั่วโมงต่อวัน (AOR=10.11, 95% CI: 2.05-49.88), การไม่ใช้ถุงมือทุกครั้ง (AOR=7.07, 95% CI: 1.51-33.09), และการล้างมือ ≥6 ครั้งต่อวัน (AOR=4.15, 95% CI: 1.42-12.13)

สรุป: พนักงานโรงงานเชือดและชำแหละสุกรมีความชุกของโรคผื่นแพ้สัมผัสสูง ปัจจัยเสี่ยงสำคัญคือการสัมผัสน้ำเป็นเวลานาน การใช้อุปกรณ์ป้องกันที่ไม่เหมาะสม และการล้างมือบ่อย จึงควรพัฒนามาตรการป้องกันแบบบูรณาการและจัดระบบเฝ้าระวังสุขภาพผิวหนังอย่างต่อเนื่อง

คำสำคัญ: โรคผื่นแพ้สัมผัส, งานสัมผัสน้ำ, โรงงานเชือดสุกร, อาชีวอนามัย

เอกสารอ้างอิง

Diepgen TL, Andersen KE, Chosidow O, Coenraads PJ, Elsner P, English J, et al. Guidelines for diagnosis, prevention and treatment of hand eczema. J Dtsch Dermatol Ges. 2015;13(1):e1-e22.

Diepgen TL, Andersen K, Brandao F, Bruze M, Bruynzeel D, Frosch P, et al. Hand eczema classification: a cross‐sectional, multicentre study of the aetiology and morphology of hand eczema. Br J Dermatol. 2009;160(2):353-8.

Hamnerius N, Svedman C, Bergendorff O, Björk J, Bruze M, Pontén A. Wet work exposure and hand eczema among healthcare workers: a cross‐sectional study. Br J Dermatol. 2018;178(2):452-61.

Behroozy A, Keegel TG. Wet-work Exposure: A Main Risk Factor for Occupational Hand Dermatitis. Saf health Work. 2014;5(4):175-80.

Champion VL, Skinner CS. The health belief model. In: Glanz K, Rimer BK, Viswanath K, editors. Health behavior and health education: Theory, research, and practice. 4th ed. Jossey-Bass/Wiley; 2008. p. 45–65.

Rosle NH, Mariot M, Muthu KT, Kamal MFHA, Dapari R, Hassan MR, et al. FACTORS ASSOCIATED WITH DERMATITIS AMONG FOOD INDUSTRY WORKERS: A SYSTEMATIC REVIEW. Malaysian Journal of Public Health Medicine. 2024;24(2):241-50.

กาญจนา นาคะ, ศิริพร ขัมภลิขิต, พรศิริ พันธสี. ปัจจัยทำนายอาการผิดปกติของผิวหนังจากการทำงานในคนงานโรงงานแปรรูปสัตว์น้ำ จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2560;31(2):103-18.

Lund T, Petersen SB, Flachs EM, Ebbehøj NE, Bonde JP, Agner T. Risk of work-related hand eczema in relation to wet work exposure. Scand J Work Environ Health. 2020;46(4):437.

Anveden I, Wrangsjö K, Järvholm B, Meding B. Self-reported skin exposure -- a population-based study. Contact Dermatitis. 2006;54(5):272-7.

Jungbauer F, Lensen G, Groothoff J, Coenraads P. Exposure of the hands to wet work in nurses. Contact Dermatitis. 2004;50(4):225-9.

Schulte PA, Whittaker C, Curran CP. Considerations for Using Genetic and Epigenetic Information in Occupational Health Risk Assessment and Standard Setting. J Occup Environ Hyg. 2015;12 Suppl 1(sup1):S69-81.

จิราพร วงศ์สวัสดิ์, สุรศักดิ์ ไชยสงค์. ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคผิวหนังอักเสบบริเวณมือจากการประกอบอาชีพในบุคลากรทางการแพทย์ของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2562;34(5):457-64.

Ibler KS, Jemec GB, Flyvholm MA, Diepgen TL, Jensen A, Agner T. Hand eczema: prevalence and risk factors of hand eczema in a population of 2274 healthcare workers. Contact Dermatitis. 2012;67(4):200-7.