การวิจัยเปรียบเทียบเครื่องมือที่ใช้ตรวจคัดกรอง ภาวะหลอดเลือดในสมองขนาดใหญ่ตีบหรืออุดตัน โดยใช้เครื่องมือ VAN, FAST-ED และ NIHSS ในโรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมอง, การอุดตันของหลอดเลือดสมองเส้นใหญ่, การคัดกรองโรคหลอดเลือดสมอง, FAST-ED, VAN assessmentบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบเครื่องมือที่ใช้ในการ ตรวจคัดกรอง การเกิดเส้นเลือดในสมองตีบชนิดอุดตันเส้นใหญ่ โดยใช้เครื่องมือ VAN, FAST-ED และNIHSS ในผู้ป่วยที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (Retrospective descriptive study) โดยรวบรวมข้อมูลเวชระเบียนและภาพถ่ายทางรังสี (CTA, MRA, Angiogram) ของผู้ป่วยที่สงสัยภาวะโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันจำนวน 178 ราย ที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร ภายใน 6 ชั่วโมงหลังเกิดอาการ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2566 – 30 กันยายน 2567 จากนั้นนำผลการประเมินด้วยเครื่องมือ FAST-ED, VAN และ NIHSS มาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับผลการวินิจฉัยหลอดเลือดสมองอุดตันจากภาพถ่ายทางรังสีซึ่งถือเป็นวิธีมาตรฐาน
ผลการศึกษา: จากผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบทั้งหมด 178 ราย พบผู้ป่วยมีภาวะหลอดเลือดสมองขนาดใหญ่อุดตันจำนวน 81 ราย (46.8%) เมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของเครื่องมือคัดกรอง พบว่า VAN มีความไว (Sensitivity) สูงที่สุดที่ 90.42% และมีค่าพยากรณ์ผลลบ (NPV) สูงที่สุดที่ 88.31% ในขณะที่ NIHSS ≥ 6 มีความจำเพาะ (Specificity) สูงที่สุดที่ 89.28% และมีค่าพยากรณ์ผลบวก (PPV) สูงที่สุดที่ 87.50% ส่วน FAST-ED ≥ 4 มีความไว 82.97% และความจำเพาะ 70.23% โดยเครื่องมือทั้งสามมีค่าความแม่นยำ (Accuracy) ใกล้เคียงกัน
สรุป: เครื่องมือ VAN แสดงให้เห็นถึงความไว (Sensitivity) ในการตรวจจับภาวะหลอดเลือดสมองขนาดใหญ่อุดตันได้สูงที่สุด ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดสำหรับเครื่องมือคัดกรองเพื่อไม่ให้พลาดผู้ป่วยที่ต้องได้รับการรักษาเร่งด่วน ดังนั้น VAN assessment จึงเป็นเครื่องมือที่ง่าย รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพสูง เหมาะสมสำหรับใช้ในการคัดกรองผู้ป่วยในสถานการณ์ฉุกเฉินหรือก่อนถึงโรงพยาบาล
คำสำคัญ: โรคหลอดเลือดสมอง, การอุดตันของหลอดเลือดสมองเส้นใหญ่, การคัดกรองโรคหลอดเลือดสมอง, FAST-ED, VAN assessment
เอกสารอ้างอิง
Suwanwela NC. Stroke Epidemiology in Thailand. J Stroke. 2014;16(1):1-7.
Hanchaiphiboolkul S, Poungvarin N, Nidhinandana S, Charnnarong Suwanwela N, Puthkhao P, Towanabut S, et al. Prevalence of stroke and stroke risk factors in Thailand: Thai Epidemiologic Stroke (TES) Study. Journal of the Medical Association of Thailand. 2011;94:427-36.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. 2019;50(12):e344-e418.
Worakijthamrongchai T. Endovascular Treatment in Acute Ischemic Stroke. J Thai Stroke Soc. 2017;16(3):9.
Holodinsky JK, Williamson TS, Demchuk AM, Zhao H, Zhu L, Francis MJ, et al. Modeling stroke patient transport for all patients with suspected large-vessel occlusion. JAMA Neurology. 2018;75(12):1477-86.
Mendez B, Requena M, Aires A, Martins N, Boned S, Rubiera M, et al. Direct Transfer to Angio-Suite to Reduce Workflow Times and Increase Favorable Clinical Outcome. 2018;49(11):2723-7.
Nilanont Y, Phattharayuttawat S, Chiewit P, Chotikanuchit S, Limsriwilai J, Chalernpong L, et al. Establishment of the Thai version of National Institute of Health Stroke Scale (NIHSS) and a validation study. Journal of the Medical Association of Thailand. 2010;93(Suppl 1):S171-8.
Fischer U, Arnold M, Nedeltchev K, Brekenfeld C, Ballinari P, Remonda L, et al. NIHSS Score and Arteriographic Findings in Acute Ischemic Stroke. 2005;36(10):2121-5.
Smith EE, Kent DM, Bulsara KR, Leung LY, Lichtman JH, Reeves MJ, et al. Accuracy of Prediction Instruments for Diagnosing Large Vessel Occlusion in Individuals With Suspected Stroke: A Systematic Review for the 2018 Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke. Stroke. 2018;49(3):e111-e22.
Lima FO, Silva GS, Furie KL, Frankel MR, Lev MH, Camargo ÉCS, et al. Field Assessment Stroke Triage for Emergency Destination: A Simple and Accurate Prehospital Scale to Detect Large Vessel Occlusion Strokes. Stroke. 2016;47(8):1997-2002.
Teleb MS, Ver Hage A, Carter J, Jayaraman MV, McTaggart RA. Stroke vision, aphasia, neglect (VAN) assessment—a novel emergent large vessel occlusion screening tool: pilot study and comparison with current clinical severity indices. Journal of NeuroInterventional Surgery. 2017;9(2):122.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
